و بيدارى موسى و اژدها شدن استفسار بليغ نمودند معلوم ايشان شد كه هر گاه موسى در خواب است عصا اژدها شده پاسبانى مىكند ايشان را ترددى پديد آمد و دغدغه در خواطر ايشان خطور كرد و آن را پنهان ميداشتند تا وقتى كه فرعون لعين موسى را طلبيد و مقرر شد كه با جادوان مناظره كند و مجلس معارضه انتظام يافت ساحران ريسمانها و عصاها را بميدان آوردند از ابن زيد مرويست كه اين مجمع در اسكندريه بود خلايق عالم و تمامى لشگر فرعون در آن صحرا جمع شده بودند و بروايت ابن عباس آن روز اول سال بود كه روز نوروز باشد و اول هفته كه شنبه است و فرعون بر بالاى تخت خود بتفرج بنشست و آن هفتاد هزار ساحر بر يك طرف ميدان صف كشيدند و موسى و هارون بر يك طرف بايستادند پس جادوان بطريق ادب پيش آمده * ( قالُوا يا مُوسى ) * گفتند اى موسى * ( إِمَّا أَنْ تُلْقِيَ ) * يا آنست كه تو مىافكنى عصاى خود را * ( وَإِمَّا أَنْ نَكُونَ ) * و يا آنكه باشيم * ( نَحْنُ الْمُلْقِينَ ) * ما افكندگان حبال و عصاى خود را در انوار آمده كه سحره به اين كلام موسى را مخير ساختند به جهت مراعات ادب يا بطريق جلادت و تمكين و ليكن رغبت ايشان چنان بود كه اول ايشان بيندازند و بتغيير نظم كه ابلغ است و بتعريف خبر و توسط فضل و تاكيد ضمير متصل بمنفصل تنبيه كرده بر اين رغبت و لهذا * ( قالَ ) * گفت موسى از روى رغبت ايشان و اعتماد تمام بر كار خود و كرم و تسامع و تخلقى كه انبيا را مىباشد و يا بر وجه تهديد گفت * ( أَلْقُوا ) * بيفكنيد شما * ( فَلَمَّا أَلْقَوْا ) * پس آن هنگام كه بيفكندند ساحران آنچه ساخته بودند يعنى رسنهاى بزرگ را كه مجوف ساخته و تافته بودند و بقير مطلا كرده و چوبهاى دراز كه ميان تهى ساخته بودند و اجواف آن چوبها و رسنها پر سيماب كرده و بعد از انداختن چون حرارت آفتاب بدانجا رسيد زيبق را حركت آمده آن رسنها و چوبها به شكل مار بر يكديگر مىپيچيدند در تفسير عين المعانى آورده كه زير زمين را تهى كرده بودند و آتش در آن انداخته چون حرارت آتش از تحت و گرمى آفتاب از فوق اثر كرد آن اشكال در حركت آمدند و چنان نمود كه همهء ميدان پر از مارانند و به اين تلبيسات و تسويلات * ( سَحَرُوا أَعْيُنَ النَّاسِ ) * جادويى كردند بر چشمهاى مردمان يعنى نمودند بايشان چيزى مخيل كه حقيقتى نداشت * ( وَاسْتَرْهَبُوهُمْ ) * و بترسانيدند مردمان را ترسانيدنى سخت بر وجهى كه گوييا طلب رهبت كرده بودند از ايشان و بايشان گفته كه از اين مارها بگريزيد تا هلاك نشويد * ( وَجاءُو بِسِحْرٍ عَظِيمٍ ) * و آوردند جادويى بزرگ در فن خود به جهت شدت تمويه و تلبيس آن بر وجهى كه مردمان تصور حيات كردند و يا عظمت آن باعتبار كميت آن باشد زيرا كه عصاها و رسنها كه به صورت مار مينمودند