الملا فتح الله الكاشاني
438
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )
ارض است كه آب ببقاع زمين رسيد و يا مراد از آن اشتداد و نور آن غضب الهى است بر قوم نوح و به اسانيد صحيحه ما از ائمه عليه السلام مراد تنور خبازيست كه بر حقيقت خود موضوع است و به صحت پيوسته كه حقتعالى نوح را وحى كرده بود كه هر گاه آب از تنور برجوشد تو با قوم خود در كشتى نشين و چون آب از تنور بيرون آمد زن نوح آن را ديده وى را خبر كرد و با قوم در كشتى در آمد و سدى و شعبى گفتهاند كه نوح كشتى را در مسجد كوفه ساخت و تنورى كه از آن آب بيرون آمد از جانب راست در مسجد بود و خداى تعالى بيرون آمدن آب را از تنور علامت هلاك قوم او گردانيده بود و مفضل بن عمر از ابى عبد اللَّه عليه السّلام نقل كرده كه تنور در خانه عجوزه مؤمنه بود در جانب راست مسجد كوفه گفتم يا رسول اللَّه صلَّى اللَّه عليه و آله مسجد كوفه در آن روز بود فرمود آرى آن مصلاى انبياء است و مرويست كه در شب معراج چون حضرت رسالت صلَّى اللَّه عليه و آله آنجا رسيد جبرئيل گفت يا محمد هذا مسجد ابيك آدم و مصلى الانبياء پس حضرت صلَّى اللَّه عليه و آله فرود آمد و در آنجا نماز بگذارد و بعد از آن جبرئيل او را به آسمان برد و ابو عبيده حذاء از ابى جعفر عليه السّلام روايت كرده كه مسجد كوفه فانه روضة من رياض الجنة الصلاة فيه بسبعين صلاة صلى فيه الف و سبعون نبيا و فيه و فار التنور و نجرت السفينة هو مجمع الانبياء يعنى مسجد كوفه روضه ايست از روضهاى بهشت يك نماز در او برابر هفتاد نماز است در غير آن هزار و هفتاد پيغمبر در آن نماز گذاردهاند و در آن تنور نوح فوران كرد و در آن كشتى نوح تراشيده شده و آن مجمع پيغمبرانست القصه چون علامات عذاب طوفان نازل شد * ( قُلْنَا احْمِلْ ) * گفتيم نوح را كه بردار * ( فِيها ) * در آن كشتى * ( مِنْ كُلٍّ زَوْجَيْنِ ) * از هر نر و ماده كه منتفع بهما باشد * ( اثْنَيْنِ ) * دو تا چه غرض آنست كه تا نسل هر نوع حيوان به آن دو حاصل شود و منقطع نگردند حفص كل بتنوين خوانده يعنى از هر نوع از حيوانات منتفع بهما نر و ماده را كه دو تا باشند * ( وَأَهْلَكَ ) * عطف است بر زوجين يا اثنين يعنى دراور كسان خود را نيز در كشتى و آنها زن و پسران او و زنان ايشان بودند * ( إِلَّا مَنْ سَبَقَ ) * مگر آن كسى را كه پيشى گرفته است * ( عَلَيْه الْقَوْلُ ) * بر او قول ما يعنى علم ازلى ما به هلاكت او تعلق گرفته و به جهت آن حكم ما بغرق شدن او صادر گشته مراد كنعانست و اعله كه پسر و زن نوح عليه السّلام بودند كه كافر بودند * ( وَمَنْ آمَنَ ) * و بر دار در كشتى هر كس را كه ايمان آورده از غير اهل تو * ( وَما آمَنَ ) * و ايمان نياورده بودند و موافقت نكرده * ( مَعَه ) * با نوح * ( إِلَّا قَلِيلٌ ) * مگر اندكى از مردمان كه زوجه مسلمه او بود و سه پسر او حام