الملا فتح الله الكاشاني

402

تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )

بندهء كه نشو و نما يابد در ميان مال و نعمت خواجه خود و بتربيت او از ساير مماليك ممتاز گردد پس كفران نعمت پيش آورده دعوى خواجگى آغاز كند و فرمان خواجهء خود نبرد فرعون بدست خود در ذيل فتوى او نوشت كه يقول ابو العباس وليد بن مصعب بن ريان جزاء العبد الخارج على سيده ان يغرق فى البحر يعنى ميگويد ابو العباس وليد بن مصعب كه سزاى بندهء كه برسيد خود بيرون آيد و در نعمت او كافر گردد آنست كه او را در دريا غرق سازند جبرئيل آن خط را فرو گرفت و از مجلس او بيرون آمد و در اين محل كه فرعون بگرداب فنا در فتاده اظهار ايمان مينمود جبرئيل اين خط بوى نمود و گفت اين خط تست گفت آرى فرمود كه هم به فتواى تو با تو عمل كرده‌اند * ( فَالْيَوْمَ ) * پس امروز كه حين نزول عذابست بر جزاى كفران تو * ( نُنَجِّيكَ بِبَدَنِكَ ) * ميرهانيم تو را در حالتى كه بدن تو عارى باشد از روح و يا عارى از لباس يعنى همه قوم تو را در قعر بحر بريم و بدن تو را روى آب آريم آورده‌اند كه چون فرعون و قوم او غرق شدند بنى اسرائيل را دغدغه شد كه فرعون هلاك نشده و دم بدم كشتيها ساز كرده لشگر را از دريا بگذراند و از عقب ما در آيد حقتعالى فرعون را به روى آب آورد با زرهى از آهن مزين به طلا كه در برداشت و بدان او را ميشناختند تا بنى اسرائيل تن فرعون را بى روح ديده كه بر روى دريا موج ميزد تا او را بساحل انداخت تسلى يافتند و از اينجا است كه بعضى بدن را در اين آيه بمعنى درع داشته‌اند اى بدرعك المشهور ليعرفونك بها و آمدن آهن بر بالاى آب با آنكه طبع آن مقتضى رسوبست در آب آيتى است از آيات قدرت ربانى و در زاد المسير آورده كه نقباى فرعون كه در مصر بودند غرقه شدن فرعون را مسلم نداشتند و گفتند او با قوم خود در جزاير بحر بصيد مرغ و ماهى مشغولست حقتعالى وحى كرد به دريا كه فرعون را بكنار انداز تا مصريان ببينند پس دريا او را به زمين بلند افكند چنان كه همه كس او را بديدند و از اينجا است كه در معنى ننجيك فرموده‌اند نلقيك على نجدة على الارض يعنى انداختيم ترا بر تلى بلند از زمين * ( لِتَكُونَ ) * تا باشى * ( لِمَنْ خَلْفَكَ ) * براى كسى كه از پس تو باشد * ( آيَةً ) * نشانه كه به تو عبرت گيرد و داند كه مملوك مقهور دور است از دعواى مالكيت و قاهريت و عارف شود به آنكه بنده كه خود را از غرقه شدن دريا و گرداب فنا نرهاند چرا صداى أَنَا رَبُّكُمُ الأَعْلى بسمع جهانيان رساند * ( وَإِنَّ كَثِيراً ) * و بدرستى كه بسيارى * ( مِنَ النَّاسِ ) * از مردمان * ( عَنْ آياتِنا ) * از علامات قدرت ما * ( لَغافِلُونَ ) * بيخبرانند نه در آن فكرى ميكنند و نه از آن عبرتى گيرند على بن ابراهيم بن هاشم باسناد خود از صادق عليه السّلام روايت كرده و هر گاه جبرئيل نزد پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله مىآمد اندوه گين و غمناك ميبود از حين غرقشدن فرعون اين غم