و پنجروز ربعى از روزيست تقريبا اول سال قمرى سيصد و پنجاه و چهار روز كسريست پس در هر سه سال سنهء ايشان سيزده ماه مىباشد و چون عدد شهور سنه در حكم خدا دوازده است پس خداى تعالى بناى اكثر اعمال اهل اسلام را بر شهور قمرى نهاده و احكام صوم و حج و روزه وعده و غير آن بدان مرتبط ساخت و فرمود كه عدد آن نزد او سبحانه دوازده است * ( يَوْمَ خَلَقَ السَّماواتِ وَالأَرْضَ ) * روزى كه آفريد آسمان و زمين را اين متعلق است بمعنى ثبوت كه از سوق كلام معلوم مىشود يعنى عدد دوازده ماه ثابت است در نفس الامر آن هنگام كه اجرام و ازمنهء خلق فرمود * ( مِنْها ) * از اين دوازده ماه * ( أَرْبَعَةٌ حُرُمٌ ) * چهار ماه حرام است سه درهم پيوسته كه آن ذو القعده و ذو الحجه و محرم است و يكى منفرد كه ماه رجب است و اين دوازده ماه محرم است صفر تا ذى الحجه و بدانكه محرم را براى آن محرم خوانند كه عرب حرام ميداشتند در اين ماه قتال كردن و صفر را براى آن صفر گويند كه مكه در اين ماه خالى بود از مردمان و يا به جهت آنكه در اينماه و با واقع شد كه روى ايشان زرد شد و ابو عبيده گفته كه به جهت آنكه در اين ماه مشكهاى ايشان از شير خالى شدى و دو ماه ديگر را ربيع خوانند كه در اين دو ماه نبات زمين بسيار شدى و يا به جهت آنكه ارتبعوا فى مساكنهم اى اقاموا يعنى در مسكنهاى خود مقيم شدندى و دو ماه ديگر را جمادى براى آن خوانند كه آب در او بيفسردى و رجب را براى تعظيمش برجب خواند يا آنكه در اينماه قطع قتال كردندى و ترجيت بمعنى تعظيم است و بمعنى مقطوع اليد و در خبر است كه رسول صلَّى اللَّه عليه و آله را پرسيدند كه رجب بچه معنى است فرمود نام جوييست از شير سفيدتر و از انگبين شيرين تر هر كه روزى از اين ماه روزه دارد حقتعالى او را از آن جوى آب دهد و شعبان را براى آن شعبان گويند كه حسنات و ارزاق مؤمنان در او منشعب شود و رمضان را براى آن رمضان گويند كه ترمض الذنوب يعنى گناهان را بسوزد و شوال را شوال گويند زيرا كه شتران آبستن را در اين ماه شير بيفزودى و يا بمعنى نزع است از امكنهء خود چه قبايل در اين ماه از امكنه خود بر ميكندند براى قتال و شوال بهر دو معنى آمده و وجه تسميهء ذو القعده آنست كه در اين ماه قعود كردندى و كار زار نكردند و ذو الحجه براى آن ذو الحجه گويند كه در او حج كنند و بدانكه عرب چهار ماه حرام را كه مذكور شد بسيار حرمت داشتندى و تعظيم كردندى تا بمرتبهء كه اگر مرد قاتل پدر و برادر را در اين چهار ماه ديدى تعرض به او نرسانيدى و چون زمان اسلام در رسيد حرمت و فضيلت اين چهار ماه بيفزود خصوصا ماه رجب كه حقتعالى آن را از اين چهار ماه برگزيد و از سيد الشهدا حسين بن على عليه السّلام مرويست كه هر كه يك روز از روزهاى رجب را روزه دارد حقتعالى از براى او صد هزار حسنه بنويسد و هر كه دو روز آن روزه بدارد صد هزار گناه از ديوان او محو كند و هر كه سه روز روزه دارد صد هزار درجهء او رفيع كند و هر كه پنج