ايشان و كفار نيز مقاتله افتد و از شما يارى طلبند * ( فَعَلَيْكُمُ النَّصْرُ ) * پس بر شما واجبست يارى كردن ايشان * ( إِلَّا عَلى قَوْمٍ ) * مگر بر گروهى مشركان كه باشد * ( بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ ) * ميان شما و ايشان * ( مِيثاقٌ ) * عهد و پيمانى يعنى نقض عهود و معاهده مكنيد * ( وَاللَّه بِما تَعْمَلُونَ ) * و خدا به آنچه ميكنيد از وفاى بعهد و نقض آن * ( بَصِيرٌ ) * بيناست * ( وَالَّذِينَ كَفَرُوا ) * و آنان كه كافر شدند * ( بَعْضُهُمْ ) * برخى از ايشان * ( أَوْلِياءُ بَعْضٍ ) * دوستان برخى ديگرند در مظاهرت و معاونت و يا در ميراث * ( إِلَّا تَفْعَلُوه ) * اگر نكنيد آن را كه فرمودم از پيوستگى با يكديگر و تعاون و دوستى با هم و قطع علايق ميان شما و ميان كفار * ( تَكُنْ فِتْنَةٌ ) * حاصل شود فتنه و چه فتنه * ( فِي الأَرْضِ ) * در زمين * ( وَفَسادٌ كَبِيرٌ ) * و فسادى بزرگ در دين يعنى اگر دوست يكديگر نباشند و يارى يكديگر را نكنند مهم ايشان روى بخمول نهد و اهل كفر ظهور كنند و فسادى و فتنهء از اين بزرگتر نتواند بود و چون از تعاون و توارث مهاجر و انصار خبر داد و بر ترك آن تهديد فرمود ديگر باره از پاداش هجرت و نصرت ايشان خبر ميدهد و ميفرمايد كه * ( وَالَّذِينَ آمَنُوا ) * و آنان كه گرويدند به خدا و رسول خدا * ( وَهاجَرُوا ) * و هجرت كردند * ( وَجاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّه ) * و جهاد كردند در راه رضاى خداى و طاعت او * ( وَالَّذِينَ آوَوْا ) * و آنان كه بعد از تسليم و تصديق جاى دادند اهل هجرت را * ( وَنَصَرُوا ) * و يارى كردند مر پيغمبر را در قتال با مشركان * ( أُولئِكَ ) * آن گروه * ( هُمُ الْمُؤْمِنُونَ ) * ايشانند گروندگان * ( حَقًّا ) * براستى و درستى و چون تقسيم مؤمنان فرمود بسه قسم بعد از آن بيان نمود كه كاملان در ايمان آنانند كه تحقيق ايمان خود كرده باشند به تحصيل مقتضاى آن از هجرة و جهاد و بذل مال و نصرت حق در عقب آن بيان پاداش آن ميفرمايد بقوله * ( لَهُمْ مَغْفِرَةٌ ) * مر ايشان راست آمرزش از خداى * ( وَرِزْقٌ كَرِيمٌ ) * و روزى نيكو بى رنج و منت و خوف نقض و فوت بدون شوب تنقيص و بعد از آن ملحق ميگرداند بايشان در اين اجر كسانى كه متسم شدند به سمت ايشان بقوله * ( وَالَّذِينَ آمَنُوا ) * و آنان كه ايمان آوردند * ( مِنْ بَعْدُ ) * از پس صلح حديبيه * ( وَهاجَرُوا ) * و هجرت كردند چون ابو بصير و ابو جندل و غير ايشان * ( وَجاهَدُوا ) * و جهاد كردند * ( مَعَكُمْ ) * با شما يعنى مدد شما شدند در كارزار با كفار * ( فَأُولئِكَ ) * پس آن گروه * ( مِنْكُمْ ) * از جملهء شمااند كه مهاجر و انصاريد يعنى لاحقان