وجود قرآن و اختلاف مقادير آيات و سوره در اختلاف احكام در ناسخ و منسوخ و اين در قرآن هست و همه آن حق است و صواب و مروى است كه هر گاه پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله سريتى بجايى فرستادى منافقان خبر ظفر يا كسر ايشان را شنيده قبل از تحقيق صدق و كذب آن صادر و وارد افشا نمودندى و اين باعث ضرر و فساد شدى زيرا كه خبر نيكو سبب تهيج فتنه است در ميان دشمنان و آهنگ ايشان بر حرب اهل اسلام و خبر بد موجب ضعف مسلمانان و پريشانى ايشان از اينجهت حق تعالى به اين صفت مذمت ايشان كرد و فرمود * ( وَإِذا جاءَهُمْ ) * چون بيايد بمنافقان * ( أَمْرٌ ) * كارى يعنى خبرى * ( مِنَ الأَمْنِ ) * از آنچه موجب ايمنى باشد چون ظفر لشگر اسلام يا عزم حضرت رسالت صلَّى اللَّه عليه و آله بر مصالحهء قومى * ( أَوِ الْخَوْفِ ) * يا آنچه سبب ترس و بيم بود چون مغلوبيت سريهء از سراياى مسلمانان يا اجتماع اعادى * ( أَذاعُوا بِه ) * افشا كنند آن چيز را قبل از تحقق آن و پيش از ملاحظهء صلاح در افشاى آن با مزيده است يا اذاعوا متضمن معنى حدث است * ( وَلَوْ رَدُّوه ) * و اگر باز گذارند آن چيز را * ( إِلَى الرَّسُولِ ) * برأى صايب پيغمبر ( ص ) تا اگر صلاح داند خود آشكارا كند * ( وَإِلى أُولِي الأَمْرِ ) * يا بتدبير خداوندان امر * ( مِنْهُمْ ) * از اهل ايمان چون اشراف صحابه و امراى سرايا * ( لَعَلِمَه الَّذِينَ ) * هر آينه دانند آن را آنان كه * ( يَسْتَنْبِطُونَه ) * استخراج مىكنند خبر را و نيكو تحقيق مينمايند * ( مِنْهُمْ ) * از پيغمبر و اولى الامر يعنى از ايشان تحقيق خبر ميكنند و اصل استنباط استخراج نبط است و آن اول آبى است كه نزد حفر از بئر بيرون آيد و از ابى جعفر عليه السّلام مرويست كه هم الأئمه المعصومين يعنى مراد ( به اولى الامر ائمهء معصومين ) اند و اين اصح است زيرا كه حقتعالى فرموده كه در علم رجوع به اولى الامر كنيد و بديهى است كه آن كس كه بقول او علمى حاصل شود كه مصون باشد از شايبهء كذب معصوم است چه كلام غير معصوم محتمل صدق و كذب است و نزد بعضى ضمير منهم راجع است بمنافقان و جار و مجرور مبين اسم موصول و قول اول اظهر و اوضح است * ( وَلَوْ لا فَضْلُ اللَّه ) * و اگر نه فضل خدا بودى * ( عَلَيْكُمْ ) * بر شما بارسال رسول * ( وَرَحْمَتُه ) * و بخشايش آن بانزال قرآن و گفته‌اند فضل حضرت پيغمبر است ( ص ) يا اسلام و رحمت قرآن است يا توفيق كه اگر نه بركت آنها بودى * ( لَاتَّبَعْتُمُ الشَّيْطانَ ) * هر آينه پيروى مىكرديد شيطان را * ( إِلَّا قَلِيلًا ) * مگر اندكى از شما كه بعقل راجح و تدبير صايب كه مستلزم ترادف الطاف و امداد توفيق ربانى است از وساوس شيطانى ايمن ماندندى و گفته‌اند مستثنى جماعتىاند كه قبل از بعثت رسول و نزول قرآن