* ( لَدُنْه ) * از نزديك خود بفضل و رحمت * ( أَجْراً عَظِيماً ) * عطاى بزرك و بىاندازه و تشبيه عطا باجر جهت آنست كه عطا تابع اجر است مزيد بر آن ابو سعيد جبير روايت كرده كه رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله فرمود روز قيامت چون مؤمنان از دوزخ بگذرند و ايمن شوند و در بهشت درآيند عصات مؤمنان را بينند كه در دوزخ به عذاب گرفتار شوند گويند بار خدايا اينها برادران دينى مااند و با ما بيك قبله نماز گذارده‌اند و حج كرده و روزه داشته‌اند و اكنون در دوزخ گرفتار شده‌اند اگر رحمت فرمايى و كرم نمايى در اذن شفاعت ما آنها را شفاعت كنيم از حقتعالى ندا رسد كه هر كسرا كه ميشناسيد از دوزخ بيرون آريد ايشان بر دوزخ مشرف شده بعضى را به صورت بشناسند كه تا ساق در آتشند و برخى تا كعب پس ايشان را بيرون آورند آنكه حقتعالى فرمايد كه برويد و هر كه را در دل او مثقال دينارى ايمان باشد بيرون آريد ايشان به اين امر اقدام نمايند و آنها را بيرون آرند باز خطاب رسد كه هر كه را وزن دينار ايمان بوده او را خلاص كنيد و همچنين تا بجايى رسد كه فرمايد كه هر كرا در دل او مثقال ذرهء ايمان باشد از دوزخ بيرون آريد پس ابو سعيد گفت كه هر كس كه اين خبر را تصديق نكند گو اين آيه را تلاوت كن كه * ( إِنَّ اللَّه لا يَظْلِمُ مِثْقالَ ذَرَّةٍ ) * آنكه گفت چون مؤمنان همهء عصاة اهل ايمان را از دوزخ بيرون آرند گويند بار خدايا هر كس را كه ميشناختيم ايشان را از دوزخ رهانيده ببهشت برديم خطاب آيد كه پيغمبران و ائمه و فرشتگان شفاعت كردند و بشفاعت ايشان اهل عصيان نجات يافتند اكنون جمعى مانده‌اند كه از غايت احتراق و سوختگى كسى ايشان را نميداند و نميشناسد تا شفاعت ايشان كند و من ارحم الراحمينم از فرط رحمت من بعيد است كه ايشان زياده از اينمدت در دوزخ باشند بفرمايد تا يك دو قبضه از آتش دوزخ برگيرند و در آنجا جماعتى باشند سوخته و انگشت شده و امر نمايد تا ايشان را بيرون آورده در آبى درآرند كه آن را ماء الحيوان گويند و چون ايشان در آن آب غسل كنند مانند دانه مرواريد كه از صدف بيرون آيد از آب بيرون آيند و در پيشانى ايشان نوشته باشد كه عتقاء اللَّه پس ايشان را ببهشت امر كند چون در بهشت درآيند اهل بهشت به آن نشانه ايشان را بشناسند و سرزنش ايشان كنند ايشان از حقتعالى در خواهند تا آن علامت از ايشان زايل گردد و بعد از آن فرمايد كه هر آرزويى كه داريد بخواهيد گويند بار خدايا بهتر از اين كرامت و عطيه كه بما نوازش فرمودى چه تواند بود فرمايد بهتر از اين رضا و خوشنودى من باشد اكنون از شما راضى شدم و بعد از اين هرگز بر شما خشم نگيرم ابو عثمان هندى گويد كه از ابو هريره روايت ميكردند كه رسول صلَّى اللَّه عليه و آله فرموده كه حقتعالى بندهء مؤمن را بيكحسنه ثواب هزار حسنه بدهد مرا از اين عجب آمد پس نزد ابو هريره رفتم وى را از اين سؤال كردم گفت من چنين نگفتم بلكه از پيغمبر خدا صلَّى اللَّه عليه و آله شنيدم كه حقتعالى بندهء مؤمن را بر يك حسنه دو ، ده هزار ارزانى فرمايد و اگر در اينجا