الملا فتح الله الكاشاني

408

تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )

پيغمبران تو يا حمل كرده شده بر ايشان و گويند معنى آنست كه بده آنچه وعده دادهء ما را بر زبان پيغمبران خود يا ما آن آمرزش ميطلبيم كه انبيا را گفته كه ما را آمرزش خواهند چنانچه نوح ( ع ) گفت وَلِمَنْ دَخَلَ بَيْتِيَ مُؤْمِناً وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِناتِ و چنانچه ابراهيم ( ع ) فرمود كه رَبَّنَا اغْفِرْ لِي وَلِوالِدَيَّ وَلِلْمُؤْمِنِينَ و چنانچه پيغمبر ما را امر كردى كه فاستغفر لذنبك و للمؤمنين * ( وَلا تُخْزِنا يَوْمَ الْقِيامَةِ ) * و رسوا مگردان ما را در روز رستخيز يعنى بوسيلهء توفيق و لطف عاصم ما شو كه از ما چيزى صادر نشود كه مقتضى اخزا باشد و يا بجهة صدور مفرطات از ما ما را در آن روز رسوا مساز * ( إِنَّكَ ) * بدرستى كه تو * ( لا تُخْلِفُ الْمِيعادَ ) * خلاف نكنى وعدهء خود را كه آن اثابة مؤمن است و اجابت دعاى او و از ابن عباس مرويست كه مراد بميعاد بعث است بعد از موت و تكرير ربنا به جهت مبالغه است در ابتهال يا دلالت بر استقلال هر يك از اين مطالب و علوشان آن و در مجمع آورده كه * ( إِنَّكَ لا تُخْلِفُ الْمِيعادَ ) * كلام مستأنفست بدلالت كسر ان و معنى آنست كه ( انك وعدت الجنة لمن آمن بك و انك لا تخلف وعدك ) و وجه مسئله در انجاز وعده با آنكه معلوم است كه حق سبحانه لا محاله انجاز آن خواهد كرد آنست كه صدور اين كلام از متقيان بر وجه انقطاع است به خدا و تضرع و استكانه بسوى او كما قال رَبِّ احْكُمْ بِالْحَقِّ و يا آنكه در مخرج مسئله واقع شده و مراد از آن خبر است يعنى بميران ما را با ابرار به جهت آنكه كه تصديق كننده‌ايم آن چيزى را كه به آن وعده دادهء بر السنهء رسل خود و رسوا مساز ما را به جهت آنكه ميدانيم كه وعدهء تو حقست و انجاز آن محقق الوقوع است از انس روايت است كه پيغمبر ( ص ) فرمود كه هر كه را خدا وعدهء ثواب دهد لا محاله انجاز آن وعده نمايد و هر كرا وعدهء عقاب كند مخير است اگر خواهد عقاب كند و اگر خواهد نكند عمر بن عبيده را پرسيدند كه خدا خلف وعده كند گفت نه گفتند خلف وعيد كند گفت آرى گفتند براى چه گفت زيرا كه اين علامت لوم است و آن علامت كرم ابو هريره از رسول خدا ( ص ) روايت كرده كه هر كه هر شب اين پنج آيه را تلاوت كند هم چنان باشد كه همهء آن شب عبادتكرده باشد و در اثار آمده كه من حزنه امر فقال خمس مرات ربنا انجاه اللَّه مما يخاف هر كه امرى او را محزون و اندوهناك گرداند بايد كه پنج بار بگويد ربنا حقتعالى او را نجات دهد از آنچه خوف آن داشته باشد و عمار دهنى نيز از صادق ( ع ) روايت كرده كه هر كرا كارى پيش آيد و پنج نوبت بگويد ربنا حقتعالى انجاح مرام او كند و از آنچه ترسد خلاصى دهد گفتند منشأ اين بيان فرما اين آيات را تلاوت فرمود و گفت حقتعالى سهام اين دعوات را ببركت پنج كلمهء ربنا كه در آن است بهدف اجابت رسانيده و فرموده كه * ( فَاسْتَجابَ لَهُمْ رَبُّهُمْ ) * پس اجابت كرد دعاى ايشان را