فرمايد كه * ( إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا ) * بدرستى كه آنان كه كافر شدند به قرآن و بمحمد ( ص ) و آنها كعب بن اشرف و اصحاب اويند * ( لَنْ تُغْنِيَ عَنْهُمْ ) * هرگز باز ندارد از ايشان * ( أَمْوالُهُمْ ) * مالهاى ايشان كه برشوت ميدهند يا ميگيرند از اراذل قوم خود يا مطلق اموال كه همهء عمر را صرف تحصيل آن كرده‌اند * ( وَلا أَوْلادُهُمْ ) * و نه فرزندان ايشان كه باعانت و امداد ايشان مستظهرند * ( مِنَ اللَّه شَيْئاً ) * از عذاب خدا چيزى را و ذكر شيء دلالت است بر نفى عام يعنى هيچ چيز از اموال و اولاد نفع بايشان نرساند و ايشان را از عذاب باز ندارد تخصيص اموال و اولاد با اينكه مطلق شيء دافع عذاب نباشد از ايشان جهت آنست كه اين هر دو اعز اشيااند و عمدهء آن پس هر گاه كه آنها با وجود اعزيت و اكثريت اعتماد و استظهار بر آن سود نكند پس غير آن بطريق اولى * ( وَأُولئِكَ ) * و آن گروه كفار * ( أَصْحابُ النَّارِ ) * ملازمان آتش دوزخاند * ( هُمْ فِيها خالِدُونَ ) * ايشان در آن آتش جاويد ماندگانند بعد از آن ذكر ضرب المثل مىكند براى انفاق اهل كفر و نفاق ميفرمايد كه ثَلُ ما يُنْفِقُونَ مثل آنچه نفقه ميكنند يهودان بر علماء خود و يا ابو سفيان و اتباع او بر اصحاب خود در حرب احد و مدد لشكر كفر ميكنند يا اخراجات مشركان در روزهاى عيد بر بتان خود يا مطلق انفاق ايشان خواه به قصد قربت باشد و يا به غير آن و يا نفقهء منافقان بريا و سمعةي هذِه الْحَياةِ الدُّنْيا درين زندگانى دنيامَثَلِ رِيحٍ مانند باديست كه باشديها صِرٌّ در آن سرماى سختصابَتْ حَرْثَ قَوْمٍ برسد بكشت زار قومى كه به شرك و معاصىلَمُوا أَنْفُسَهُمْ ستم كردند بر نفسهاى خود يا به جهت آنكه حق حقتعالى نداده اندأَهْلَكَتْه پس هلاك و نابود گرداند آن باد سرد گشت ايشان را به جهت عقوبات و نكال ايشان چه اهلاك از سخط اشد است صر برد شديد است و اصل آن صرير است كه بمعنى صوتست و نزد زجاج صر صوت لهب نار است كه در او ريح باشد و ميتواند بود كه مراد صوت ريح بارد شديد باشد و اين از صفات شمالست و اما نزد ابن عباس و حسن و قتاده و جمعى ديگر برد شديد است و بروايت ديگر از ابن عباس سموم حارهء قاتله و اول قول اكثر مفسرينست و صاحب انوار گفته كه اطلاق آن شايع است در ريح بارده مانند صرصر و آن در اصل مصدر است كه منعوت به واقع شده و يا نعت است و منعوت آن محذوف اى ( قرة صر ) و در مجمع آورده كه در آيه مضاف مقدر است و تقدير اين است كه ( مثل اهلاك ما ينفقون