الملا فتح الله الكاشاني
268
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )
رسالت ( ص ) مرويست كه لا صدقة و ذو رحم محتاج صدقه نيست در حالتى كه خويشان محتاج باشند * ( وَما تُنْفِقُوا ) * و آنچه نفقه ميكنيد * ( مِنْ شَيْءٍ ) * از هر چيزى من براى بيانست يعنى از هر چيزى كه انفاق كنيد خواه اندك و خواه بسيار از محبوبات اموال و خواه از غير آن * ( فَإِنَّ اللَّه بِه عَلِيمٌ ) * پس بدرستى كه خدا بدان چيز داناست و بر حسب نيات شما را بر آن جزا خواهد داد مرويست كه مهمانى در خانهء ابو ذر غفارى فرود آمد ابو ذر او را گفت من اينجا مشغولى دارم برو بفلان جا كه شتران من چرا ميكنند و شترى نيكو از ميان آن شتران برگزين و بياور وى برفت و شترى لاغر بياورد ابو ذر او را گفت چرا اين را آوردى شترى بهتر ازين نبود گفت بود و ليكن من نياوردم و بگذاشتم براى روزى كه ترا بدان احتياجى باشد ابو ذر گفت شدت احتياج من آن روز خواهد بود كه مرا در قبر نهند نشنيدهء كه حقتعالى فرمود * ( لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا ) * الايه پس فرستاد تا شترى كه نيكوتر از آن نبود بياورد و آن را صرف مهمان كرد براى رضاى الهى و نيز از ابى ذر روايتست كه گفت در مال تو سه انباز است يكى قدر كه از تو دستورى نطلبد كه مال بدتر يا بهتر ترا ببرد بلكه آنچه خواهد كند دويم وارث كه منتظر است كه تو چشم بر هم نهى تا او مال ببرد سيم تويى اگر ميتوانى جهد كن كه برين هر دو سبقت گيرى و پيش از آنكه قدر الهى نازل گردد يا به ورثه انتقال يابد احب آن را در مصرف خود رسان و در نقل آمده كه امام حسن بن على ( ع ) قند و نبات را تصدق ميفرمود اين صورت را از او استفسار كردند فرمود انى احبه و قد قال اللَّه تعالى * ( لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ ) * بجهة آنكه من او را بسيار دوست ميدارم و حقتعالى ميفرمايد لن تنالوا البر تا آخر و صاحب مجمع در مما تحبون فرموده كه نزد بعضى مراد از مما تحبون حتى تنفقوا المال است و كنايه از اين بلفظ تحبون جهة آنست كه انسان جميع آنچه دارد از امتعة دنيويه آن را دوست دارد و نزد اكثر مراد نفايس اموالست نه ارذل آن كقوله تعالى وَلا تَيَمَّمُوا الْخَبِيثَ مِنْه تُنْفِقُونَ و روايات مذكوره مصدق اينند و نيز از حضرت رسالت ( ص ) مرويست كه من اثر على نفسه اثره اللَّه يوم القيمة بالجنة هر كه غيرى را بر خود اختيار كند در احب شيء حق سبحانه اختيار كند او را در روز قيامت ببهشت و من احب شيئا فجعله للَّه قال اللَّه تعالى يوم القيمة قد كان العباد يكافئون فيما بينهم بالمعروف و انا اكافيك اليوم بالجنة هر كه دوست دارد چيزى را پس آن را در راه خدا صرف كند حق سبحانه در روز قيامت گويد كه بندگان در دنيا مكافات ميكردند ميان يكديگر بنيكويى امروز من مكافات كنم ترا ببهشت و مرويست كه عبد اللَّه عمر را كنيزى بود كه آن را بسيار دوست داشتى او را در راه خدا آزاد كرد و اين آيه تلاوت فرمود و بعد از آن گفت ( لولا انى لا اعود فى شيء جعلته للَّه لنكحتها ) اگر نه آن بودى كه