رسالت ( ص ) و صفات اوست درين دو كتاب و يا ذكر ابراهيم در آن * ( فَلِمَ تُحَاجُّونَ ) * پس چرا مجادله ميكنيد * ( فِيما لَيْسَ لَكُمْ بِه عِلْمٌ ) * در آن چه نيست شما را در آن دانشى يعنى قصه ابراهيم كه در كتاب شما نيست كه او يهودى بود يا نصرانى ملخص معنى آنست كه شما بسيار خصومة كرديد بر سبيل جحود در آنچه دانستيد و در كتاب خود خوانديد اكنون اين مانده است كه آنچه ندانيد از سر جهل خصومة كنيد تا هم چنان كه در اول معاند بوديد در آخر مجازف باشيد * ( وَاللَّه يَعْلَمُ ) * و خدا ميداند كه ابراهيم بر دين هيچكس از شما نبوده زيرا كه عالم بجميع معلوماتست * ( وَأَنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ ) * و شما نميدانيد حقيقت حال او را پس در اينباب سخن مكنيد و نسبت به او مدهيد آن چه آن را نميدانيد و طلب اين علم از كسى كنيد كه عالم است به حال او كه حضرت خاتميت است ( ص ) پس تصريح ميفرمايد بمقتضى آن چه تقرير آن كرده بود از برهان بر عدم يهودية و نصرانية ابراهيم و رد قول اهل كتاب مينمايد بر دعوى كاذبهء خودشان و مىگويد * ( ما كانَ إِبْراهِيمُ يَهُودِيًّا ) * نبود ابراهيم جهود * ( وَلا نَصْرانِيًّا ) * و نه ترسا * ( وَلكِنْ كانَ ) * و ليكن بود * ( حَنِيفاً ) * ميان كننده و گرونده از عقايد ذايغه بسوى دين حق * ( مُسْلِماً ) * گردن نهنده و اقامت نماينده بدين اسلام از روى اخلاص منقاد وحدانيت ملك علام و اوامر و نواهى او * ( وَما كانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ) * و نبود از شرك آرندگان اين تعريض اهل كتابست كه مشرك شدند به اعتقاد الوهيت عيسى و عزير و رد ادعاى ايشان بر آنكه بر ملت ابراهيمند و در آيه دلالت است بر آنكه موسى و عيسى نيز يهودى و نصرانى نبوده‌اند هم چنان كه ابراهيم چه دين حق سبحانه دين اسلام است و يهودية ملت محرفه است از شريعة موسى ( ع ) و نصرانية ملت محرفه است از شريعت عيسى ( ع ) پس اين هر دو صفت ذماند كه اين هر دو فرقه ضاله تابع آن شده‌اند و قوله * ( وَما كانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ) * متضمن آنست كه يهودية و نصرانيه شرك است * ( إِنَّ أَوْلَى النَّاسِ ) * بدرستى كه سزاوارترين مردمان * ( بِإِبْراهِيمَ ) * بدين ابراهيم * ( لَلَّذِينَ اتَّبَعُوه ) * هر آينه آن كسانىاند كه پيروى كردند او را در زمان او و در انوار گفته كه اولى ماخوذ است از ولى بمعنى قرب يعنى اخص و اقرب مردمان بابراهيم امت اويند كه در زمان او تابع جميع اوامر و نواهى او بودند و ناصر او بر اعداى او تا آنكه امر او ظاهر و كلمهء او باهر گشت * ( وَهذَا النَّبِيُّ ) * و ديگرين پيغمبر است كه بر ملت او است * ( وَالَّذِينَ آمَنُوا ) * و آنان كه ايمان آورده اند