الملا فتح الله الكاشاني
242
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )
فرمود اشهد انك ابنى حقا گواهى مىدهم كه تو پسر منى بحقيقت گفتند يا امير المؤمنين حسن و حسين ( ع ) نيز فرزندان تواند فرمود هما ابنا رسول اللَّه ايشان پسران رسول خدايند ابن ابى عيلان كه احد ائمهء معتزله است گفته اين دليل است بر آنكه حسن و حسين ( ع ) در آن زمان مكلف بوده باشند زيرا كه مباهله جايز نيست مگر از بلغ و اصحاب ما گفتهاند كه صغر سن و نقص آن از حد بلوغ منافات بكمال عقل ندارد چه بلوغ حكم حد تعلق احكام شرعيه است نه شرط عقل و ايشان در حال مباهله كامل العقل بودند و اگر چه به حد بلوغ و تكليف نرسيده بودند و مع ذلك جايز است كه حقتعالى خرق عادت كند از براى ائمه و ايشان را مخصوص سازد بامرى كه غير ايشان در آن شريك نباشند پس ممكن است كه كمال عقل ايشان بخلاف معتاد بوده باشد و از جملهء مكرمتى باشد كه ايشان را به آن اختصاص داده باشد و نيز باتفاق مفسرين مراد بنساء فاطمهء زهرا ع است چه در مباهله غير او زنى ديگر از ازواج و اقارب سيد عالم ( ص ) حاضر نبود و اين دليل افضليت اوست بر ساير زنان و مراد بانفسنا امير المؤمنين ع است به جهت نهاية اختصاص و غايت محبت و مودت حضرت رسالت ( ص ) نسبت به او و نميتواند بود كه مراد نفس رسول ( ص ) باشد زيرا كه معقول نيست كه انسان داعى نفس خود باشد بلكه صحيح آنست كه دعوت متعلق به غير باشد پس البته امير المؤمنين ( ع ) خواهد بود زيرا كه هيچ كس دعوى نكرده دخول غير امير المؤمنين ( ع ) و زوجهء او و هر دو ولد او در مباهله و اين دليل است بر غايت فضل و علو درجهء او باقصاى نهايت و شدت اتحاد او به پيغمبر ( ص ) بر وجهى كه گويا اثنينية بينهما مرتفع است و نعم ما قيل انا من اهوى و من اهوى انا نحن روحان حللنا بدنا فاذا ابصرتنى بصرتنى ابصرته و اذا ابصرته كان انا و حديث صحيح كه بريد سلمى روايت كرده كه حضرت رسول ( ص ) فرموده كه لا تبغض عليا فانه منى و انا منه ان الناس خلقوا من شجرة شتى و خلقت انا و على من شجرة واحدة و حديث مشهور هو منى و انا منه كه در كتب اهل سنة مذكور است مؤيد اين مقاله و مؤكد اين مقوله است و حديث مساوات كه بيهقى در كتاب مناقب آورده نيز مشعر است و مخبر بر صدق اين مقاله و آن حديث اينست كه حضرت رسالت ( ص ) فرموده كه من أراد أن ينظر الى آدم فى علمه و الى نوح تقواه و الى ابراهيم فى حلمه و الى موسى فى هيبته و الى عيسى فى عبادته فلينظر الى على بن ابى طالب ( ع ) يعنى هر كه خواهد كه آدم صفيرا مشاهده كند با علم او و نوح نجى را با تقواى او و ابراهيم خليل را با حلم او و موسى كليم را بهيبت او و عيسى روح اللَّه را بعبادت او و يحيى را بترس او پس بايد كه نظر كند در مراعاة وجه على ابن ابى طالب تا اين همه صور در آن مرءات صافى محسوس و مشاهده او گردد آنچه خوبان همه دارند تو تنها دارى و محمد بن طلحه كه يكى از اهل مشاهير سنت است در كتاب مطالب السؤال تصريح كرده كه