الملا فتح الله الكاشاني
234
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )
اضافه كرد و ديگران را بر آن عيب مىكند گفت من از زنى شنيدم كه طنبور مينواخت و ميگفت ( و يقبح من سواك الفعل عندى و تفعله و يحسبن منك ذاكا ) يعنى نزد من زشتست از غير تو آن فعلى كه مىكند و تو كه آن را ميكنى نيكو است و پسنديده آن شخص گفت سبحان اللَّه من از تو معنى آيه ميپرسم و تو بشعر زنى مطربه جواب ميدهى گفت من جواب تو گفتم اگر عقل دارى آن را درياب و بعد از آن گفت اگر فهم تو به آن نمىرسيد بدانكه مكر خدا تخليه و فرو گذاشتن او است ايشان را كه مكر از ايشان صادر شد و اين معنى مكريست از او نسبت بايشان و چون حق سبحانه بيان مكر يهود نمود بعيسى و مكر خود نسبت بايشان در عقب آن ذكر انعام خود نمود بر عيسى و بيان حسن تدبير و لطف تقدير خود نسبت به او و فرمود * ( إِذْ قالَ اللَّه ) * اين متعلق است بمكر اللَّه يا بخير الماكرين يعنى مكر خدا يا يهود در وقتى كه گفت خدا مر عيسى را و ميتواند بود كه متعلق آن محذوف باشد و تقدير اينكه وقع ذلك يا ( اذكر اذ قال اللَّه ) يعنى واقع شد اين مكر يا ياد كن وقتى كه گفت خدا * ( يا عِيسى إِنِّي مُتَوَفِّيكَ ) * اى عيسى بدرستى كه من متوفى اجل توام و مؤخر تو تا باجل مسمى يعنى نگه دارنده توام از قتل يهود تا بحتف انف خود روح تو مقبوض شود در وقتى كه اجل مكتوب تو در رسد يا فرا گيرندهء توام از روى زمين بدون موت مأخوذ از توفيت مالى و يا متوفى توام بخواب * ( وَرافِعُكَ إِلَيَّ ) * و بردارنده توام بسوى كرامت خود يعنى بمقر ملائكه خود چه در روايت واقع شده كه عيسى ( ع ) را در خواب به آسمان بردند و مؤيد اين قولست كريمهء قل يتوفيكم بالليل اى ينبعكم چه نوم اخ موتست و قوله اللَّه يَتَوَفَّى الأَنْفُسَ حِينَ مَوْتِها وَالَّتِي لَمْ تَمُتْ فِي مَنامِها يا ميرانندهء توام از شهواتى كه عائقاند از عروج بعالم ملكوت و از ابن عباس مرويست كه حق سبحانه قبض روح عيسى ( ع ) كرد و بعد از آن او را به آسمان برد و از وهب بن منبه روايتست كه حق سبحانه او را سه ساعته و بروايتى هفت ساعته بميرانيد و بعد از آن زنده كرده به آسمان برد و مصداق اينست آيهء قُلْ يَتَوَفَّاكُمْ مَلَكُ الْمَوْتِ الَّذِي وُكِّلَ بِكُمْ ثُمَّ إِلى رَبِّكُمْ تُرْجَعُونَ و از كعب الاخبار نيز نقلست كه مراد بتوفى قبض روح است و گفتهاند كه در كلام تقديمى و تأخيرى هست و تقدير اينست كه انى رافعك و متوفيك چه واو موجب ترتيب نيست بدليل قوله فَكَيْفَ كانَ عَذابِي و نذر چه نذر قبل از عذابست بدلالت وَما كُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتَّى نَبْعَثَ رَسُولًا يعنى من بردارنده توام به آسمان و قبض كننده روح تو بعد از نزول تو از آسمان به زمين و اينوجه موجه است و منقول از ضحاك و دال است بر اين قول حضرت رسول ( ص ) ان عيسى ( ع ) لم يمت و انه راجع اليكم و قبل يوم القيمة يعنى عيسى ( ع ) نمرده است و او رجوع كند به