الملا فتح الله الكاشاني
231
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )
حواريان بعيسى يعنى اين جماعت صيادان * ( نَحْنُ أَنْصارُ اللَّه ) * ما ياران خدائيم و يارى كننده دين او و اشتقاق آن از حور است بمعنى بياض چه ايشان جامهاى سفيد پوشيده بودند و گويند ايشان گازران بودند از عطا روايت است كه مريم عيسى را در كودكى بصباغى سپرد كه مهتر صباغان بود تا صنعت صباغت را بياموزد روزى استاد عيسى را گفت مرا بفلان ده مهمى واقع شده چند روزى آنجا ميروم و اين جامها را بهر رنگى كه بر آن نشان كردهام مصبوغ كن چون برفت عيسى همهء جامها را در خم نيل نهاد و گفت اللهم اخرجها على ما اريد چون استاد باز آمد گفت جامها را كجا بردى گفت همه درين خم است استاد گفت ويحك اينچه عملى است كه كردى هر يكى را رنگى ديگر ميبايستى كرد چنانچه ترا به آن فرموده بودم پس فرياد بر كشيد و فغان در گرفت مردمان جمع شدند عيسى گفت اى استاد چرا اينهمه شيون ميكنى بيا بكنار خم و جامها بهر رنگ كه ميخواهى من بيرون مىآورم استاد بكنار خم آمد و گفت فلان جامه سرخ ميبايد و فلان ديگر زرد و فلان لعلى و فلان كبود و فلان سبز عيسى هر كدام را كه از خم بيرون آوردى به همان رنگ بود كه مدعاى استاد بود صباغان و اهل بازار كه اين را مشاهده كردند دانستند كه از قدرت خدايست و هيچ بشرى بر مثل اين قادر نيست پس ايشان را دعوت كرد همه ايمان آوردند و دكان و خانهاى خود گذاشته ملازمت عيسى را اختيار كردند و هميشه با او ميبودند و آيات و عجايب او را مشاهده ميكردند و موجب زيادتى بصيرت ايشان ميشد و نزد بعضى ايشان گازران بودند بجهة آنكه جامها را سفيد ميكردند ايشان را حواريان گفتند و نزد بعضى ديگر ايشان ملوك بودند كه دايم لباس سفيد ميپوشيدند عيسى طلب نصرت كرد از ايشان بر يهود ايشان اطاعت او كرده مطيع و منقاد او شدند ابن عون گفته كه پادشاهى صلحاى روزگار خود را جمع كرد بجهة ضيافت و عيسى ( ع ) در ميان ايشان بود چون خوان را بگستردند پادشاه نگاه كرد در طعامى كه نزد عيسى نهاده بودند كه به عادت ساير مردمان از آن مىخورد و اصلا از آن كم نميشد وى را گفت تو چه كسى گفت عيسى ابن مريم رسول خدا پس پادشاه را دعوت كرد ايمان آورد و خواص ملوك كه با آن پادشاه بودند نيز تصديق وى كردند و همه ملك را گذاشته پيروى او كردند و كمر ملازمت او را بر ميان بستند و در انوار گفته كه ( حوارى الرجل خالصة ) مأخوذ از حور بفتح واو كه بمعنى بياض خالصه است ( و منه الحواريات الخضريات لخلوص الوانهن و لطافتهن ) و اصحاب عيسى به اين اسم مسمى است كه خلوص نيت و نقاى سريرة ايشان و در خبر آمده كه ايشان دوازده كس بودند كه در سهل و جبل و بر و بحر ملازم عيسى بودند چون گرسنه شدندى گفتند يا روح اللَّه ما گرسنهايم عيسى دست بر زمين زدى دو نان بعدد هر مردى از زمين ظاهر شدى و چون تشنه شدندى گفتندى كه تشنهايم عيسى دست بر زمين زدى آب بيرون آمدى ايشان باز خوردندى