* ( يَخافا ) * مگر آنكه دانند مرد و زن * ( أَلَّا يُقِيما ) * آنكه بپاى نميتوانند داشت * ( حُدُودَ اللَّه ) * احكام الهى را در صحبت و معاشرت اين آيه در حق جميله بنت ابى خواهر عبد اللَّه بن ابى بن سلول نازل شده و در حق شوهرش ثابت بن قيس بن شماس و سبب آن بود كه شوهر او را بغايت دوست ميداشت و زن او را بغايت دشمن و به هيچ وجه با او در نميساخت يك بار زن نزد پدر آمد بشكايت شوهر پدر به او التفات نكرد دوم بار كه شكايت او به پدر كرد پدرش گفت برو به خانه شوهر و دلجويى او كن و رضاى او را بدست آر چون ديد كه پدر سخن او را نميشنود برخواست و بنزد حضرت رسالت ( ص ) آمد و گفت يا رسول اللَّه من بسيار كراهت دارم از شوهر ( و اللَّه لا انا و لا ثابت لا يجمع راسى و راسه شيء ) به خدا كه سر من و سر ثابت يك جا جمع نشود امر فرما تا مرا طلاق دهد آن حضرت كس فرستاد و شوهرش را حاضر كرد و گفت اين زن تو چرا شكايت تو مىكند گفت يا رسول اللَّه ( ص ) بخدايى كه تو را به حق فرستاده كه من بر روى زمين هيچ كس را از او دوستتر ندارم زن گفت يا رسول اللَّه ( ص ) راست ميگويد و من با تو دروغ نميگويم تا فردا آيتى نازل شود و من از آن خجل زده و شرمسار شوم او مرا بسيار دوست ميدارد و من عيب او نميكنم در دين و خلق و حسن معاشرت و ليكن او را بغايت كراهت دارم و طاقت ديدن او نمىآرم ( انى رفعت جانب الخباء فرأيته اقبل فى عدة فاذا هو اشدهم سواد أو اقصرهم قامة و اقبحهم وجها ) يعنى من جانب خيمه را برداشتم و او را در ميان جماعتى ديدم او از ايشان سياه تر و كوتاه تر و زشتتر بود و اگر بطلاق من امر نفرمايى ترسم كه از من چيزى صادر شود كه موجب هلاكت من گردد رسول ثابت را گفت تو چه مىگويى گفت يا رسول اللَّه ( ص ) من حديقه يعنى خرماستانى را به او داده‌ام بعوض مهر بفرما تا به من رد كند من طلاق او را بدهم زن گفت يا رسول اللَّه ( ص ) من حديقه را با چيزى ديگر به او مىدهم تا مرا طلاق دهد رسول فرمود لا حديقة فقط يعنى همين حديقه به او ده نه زايد بر آن زن نخلستان را به او رد كرد او طلاق وى گفت و اول خلعى كه در اسلام واقع شد اين بود حق سبحانه آيه فرستاد كه آنچه بزن داده باشند از وجه مهر آن را اخذ نكنند مگر آنكه دانند كه رعايت حقوق زوجيت نميتوانند كرد * ( فَإِنْ خِفْتُمْ ) * پس اگر ترسيد اى حكام شرع كه امر اخذ و اعطا در دست شماست يعنى اگر از امارات معلوم كنيد * ( أَلَّا يُقِيما ) * آنكه اقامت نميتوانند كرد مرد و زن * ( حُدُودَ اللَّه ) * حكمهاى خداى را در زوجيت * ( فَلا جُناحَ عَلَيْهِما ) * پس هيچ وزر و وبالى نيست بر مرد و زن * ( فِيمَا افْتَدَتْ ) * در آنچه زن باز خريده خود را به آن از بند زوجيت يعنى آن را به شوهر خود داده و شوهر طلاق او گفته * ( تِلْكَ ) * اين