الملا فتح الله الكاشاني
166
تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )
يعنى سورهء كه نام بقره در او مذكور است خيمهء قرآنست به اين معنى كه احاطهء معظم معالم و احكام شرائع نموده هم چنان كه خيمه احاطه مسافر و احمال و اثقال او مىكند پس آن را بياموزيد كه آموختن آن بركت است و ترك آن حسرت و بطله طاقت شنيدن آن ندارند گفتند بطله چيست يا رسول اللَّه فرمود ساحران و چون حديثين معارض اين حديثاند پس اين سوره را سورة البقرة ( و السورة التي تذكر فيها البقرة ) توان گفت و اسم آن منحصر در ثانى نباشد و در حديث آمده هر كه ايندو آية در شب بخواند شيطان گرد او نگردد و در خبر آمده كه رسول را گفتند كه از خانهء ثابت بن قيس بن شماس نورى بر ميايد مانند چراغى تابان فرمود همانا آخر سورة البقره ميخواند وى را گفتند شبها چه ميخوانى در سراى گفت آخر سوره البقره از عبد اللَّه عباس مرويست كه چون بنده اين هر دو آيه بخواند و بدينجا رسد كه غُفْرانَكَ رَبَّنا حقتعالى گويد كه غفرت لك بيامرزيدم تو را و چون گويد لا تؤاخذنا گويد مؤاخذه نكنم ترا و چون گويد * ( وَلا تَحْمِلْ عَلَيْنا ) * فرمايد چيزى بر شما حمل نميكنم كه طاقت آن نداريد و چون گويد و اعف عنا فرمايد عفو كردم و چون گويد و اغفر لنا گويد آمرزيدم تو را و چون گويد و ارحمنا فرمايد رحم كردم بر تو و چون گويد * ( فَانْصُرْنا عَلَى الْقَوْمِ الْكافِرِينَ ) * فرمايد نصرت كردم و يارى دادم شما را بر گروه كافران و نيز از ابن عباس مرويست كه ما نزد رسول خدا ( ص ) بوديم كه ناگاه آن حضرت آوازى از بالاى سر خود شنيد چون سر برداشت ديد كه درى از آسمان گشوده شد فرشتهء نازل شد و نزد آن حضرت آمد و گفت اللَّه يبشرك بنورين لم يعطهما نبيا قبلك فاتحة الكتاب و خواتيم سورة البقرة لا يقرئها احد لا اعطيته حاجته يعنى حق مژده ميدهد تو را به دو نور كه هيچ پيغمبرى را قبل از نو عطا نفرموده و آن فاتحة الكتاب و خواتيم سورة البقره است هيچ كس اين هر دو را تلاوت نكند مگر كه حاجت او روا گردانم و مسئول دنيا و آخرت او را اجابت كنم از ابن مسعود مرويست كه ( كان الرجل اذا تعلم سورة البقرة جل فينا ) يعنى شخصى هر گاه سورهء بقره را ميآموخت در ميان ما بزرگوار و معظم و مكرم و معزز ميبود مدنيست همهء آن نزد ابن عباس و قتاده و مجاهد و جميع مفسران و عدد آيات آن دويست است الا يك آيه نزد شامى و دويست است نزد باقيان و خلاف در هفت آيه است نزد كوفى الم يك آيه است و انجيل ثانى يك آيه و انزل الفرقان را از آية نمىشمرد و نزد بصرى و رسولا الى بنى اسرائيل آيه است و انجيل ثانى نزد شامى آيه نيست و مقام ابراهيم نزد شامى و ابى جعفر آيه است ( و مما تحبون ) نزد ابى جعفر آيه نيست و حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ