و از صادق عليه السلام منقولست كه ( ما يمنع احدكم اذا دخل عليه غم من غموم الدنيا ان يتوضأ ثم يدخل المسجد فيركع ركعتين يدعوا اللَّه فيها اما سمعت قول اللَّه تعالى * ( وَاسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلاةِ ) * ) يعنى چه منع مىكند يكى از شما را كه چون غمى از غمهاى دنيا به او برسد وضو سازد و در مسجد رود و دو ركعت نماز بگذارد و در آن دعا كند تا حقتعالى رفع غم او نمايد چه او سبحانه فرموده كه * ( وَاسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلاةِ ) * و گويند چون در افعال قلوب هيچ فعلى اعظم از صبر نيست از اين جهت حقتعالى باستعانت به آن امر فرموده مرويست كه شخصى در سفر نزد ابن عباس آمد و او را اخبار كرد از فوت برادرش برخواست و گفت إِنَّا لِلَّه وَإِنَّا إِلَيْه راجِعُونَ و از جاده دور شد و دو ركعت نماز بگذارد و بسيار در آن مكث فرمود و بعد از آن نزد راحلهء خود آمد و گفت * ( وَاسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلاةِ ) * * ( وَإِنَّها ) * بدرستى كه استعانة بصبر و صلاة * ( لَكَبِيرَةٌ ) * هر آينه بزرگ و دشوار و گرانست و اكثر مفسران بر آنند كه ضمير راجع بصلوتست و بنا بر تخصيص آن برد ضمير به آن جهت عظم شان او است و به جهت آن كه مستجمع انواع صبر است و يا راجع بجمله آنچه به آن مامور شده‌اند و از آن منهى گشته‌اند يعنى بدرستى كه نماز با همهء امور ماموره و منهيه گران و شاقست لقوله تعالى كَبُرَ عَلَى الْمُشْرِكِينَ ما تَدْعُوهُمْ إِلَيْه يعنى گران و دشوار است بر مشركان آنچه ايشان را به آن دعوت ميكنى * ( إِلَّا عَلَى الْخاشِعِينَ ) * مگر بر متواضعان و فروتنان از خوف خدا و آرام گرفتگان بطاعت او و اينها مؤمنانند كه نفسهاى ايشان به پرستش او سبحانه و باوامر و نواهى او مرتاض و معتاد شده‌اند و معذلك در مقابلهء رياضات نفس عطيات و افاضات از جانب واهب العطيات بديشان رسيده و ميرسد و به جهت اين صبر و صلاة و ساير امور شاقه كه به آن مأمورند بر ايشان سهل و آسانست و خشوع بمعنى اخباتست و منه ( الخشعة للرملة المتطامنة ) و خضوع معنى لين و انقياد است و لهذا خضوع بجوارح است و خشوع بقلب و از مجاهد نقلست كه مؤمنان چون متيقناند به رسيدن به ثواب طاعات و بمرتبهء عاليه كه در بهشت نامزد ايشان است عبادت بر ايشان دشوار نمىنمايد مانند شخصى كه متجرع شود بمزارت دوا باميد نيل شفا و به جهت اينست كه بزوال نعم دنيويه و جاه فانيه از راست و حكومت مضطرب نميشوند و مرتبهء عاليه باقيه را منظور نظر داشته از زوال امور دنيويه حقيرهء فانيه متاسف و محزون نميگردند و از عبادات و طاعات اصلا ملال نميگيرند و لهذا أمير المؤمنين و امام المتقين و ساير ائمهء معصومين عليه السّلام شبانروزى هزار ركعت نماز ميگذاردند و اكثر اوقات به روزه ميبودند و حج متعدد ميكردند و با وجود اشتغال أمير المؤمنين عليه السّلام بجهاد ترك آن نميفرمود و حق سبحانه در صفة ايشان ميفرمايد كه * ( الَّذِينَ يَظُنُّونَ ) * خاشعان آنانند كه توقع دارند يا بيقين مىدانند * ( أَنَّهُمْ مُلاقُوا رَبِّهِمْ ) * آنكه