محمد تقي جعفري
39
منابع فقه ( فارسي )
پيش از ورود به بحث اصلى سه مقدمه را متذكر مىگرديم : مقدمهء يكم تربيت افراد براى درك قوانين اجتماعى و پذيرش مسئوليتها يك اصل بسيار جالب در مكتب اسلام وجود دارد كه مىتوان آن را به عنوان عالىترين اصل انسانى - حقوقى معرفى كرد . اين اصل چنين است : « تا مىتوانيد اول انسان را آماده بسازيد ، سپس او را در مجراى دستورات حقوقى و مسئوليتها و كيفرها قرار بدهيد » . مقصود از اين كه اول انسان را آماده بسازيد ، اين نيست كه هر كس كه از مادر متولد شد بايستى در آماده كردن او بكوشيم ، پس از آن كه نتيجه گرفتيم او را مشمول حقوق و مسئوليت و كيفر قرار بدهيم ، بلكه مقصود اينست كه بايستى طورى به تعليم و تربيت افراد در بارهء آماده ساختن انسان براى پذيرش حقوق اهميت داده شود كه افراد