از همان زمين از امتداد خط مستقيم ميله حدود بيابان كه در زمان طاغوت تعيين شده بود گذاشته است اكنون اهالى ده ديگر كه هم مرز هستند زمين را كه از مقابل ميله دولت گذشته تصرف كرده‌اند وحال آن كه زمين تجاوز از حدود شده ، همان طور از پنجاه سال قبل هم بيابان باير بوده وكسى آنجا را كشت نمىكرده ، بفرمائيد اين عمل چه صورت دارد ومالك كدامشان هستند ؟ ج - اگر زمين مزبور موات بوده وحريم ده نبوده هر كس آن را احياء نموده مالك آن مىشود واگر حريم بوده تا رضايت تمام أهل ده را فرآهم نكند مالك نمىشود . بلى ، اگر در وقت احياء ، أهل ده ملتفت بوده‌اند ومانع نشده‌اند باز هم احياء كننده مالك است وفعلا حق مزاحمت أو را ندارند . احياء موات وحيازت س 22 - تجاوز به أراضي جنگلى از لحاظ سكونت ويا كشاورزى وهم چنين قطع درختان حكمش چيست ؟ ج - احياء أراضي انفال ، يا استفاده از أشجار ونباتات آن ، بر شيعه مباح است وبا احياء يا حيازت وجمع آورى ، مالك مىشود . بلى اگر مصلحت اقتضاء نمايد جايز است فقيه جامع الشرائط ، احياء را مشروط به كيفيت خاصي بنمايد . س 23 - يك قطعه زمين بر اثر برگشتن رودخانه از مسير خود خشك گرديده كسى آن را حيازت نموده وتملك كرده است وبعد از حيازت شخص دومى رفته آن را از أولى بگيرد وتصاحب نمايد در اين صورت آيا شخص أولى مىتواند از دومى جلوگيرى كند يا نه ؟ ج - در فرض مسأله آن كسى كه قبلا تصرف نموده اگر سنگ چينى كرده به نحوى كه معلوم باشد كه حيازت شده اولويت دارد واگر نزاع موضوعي در بين باشد مرافعه شرعيه لازم است . س 24 - آيا در أراضي وزمينى كه مشاع ومخصوص است به افراد معين كه موقع فراوانى آب مالكين آن را كشت مىكنند آيا فرد يا افرادى كه شريك باشند يا شريك نباشند مىتوانند در آن تصرف مالكانه از قبيل درخت كاشتن وغيره بنمايند يا خير ؟