خوارزمى خود خواهرزادهء أبو جعفر محمد جرير طبرى آملى مورخ بوده است . پس من از يك رگ بدومى پيوندم و تاريخنگارى از أو به من رسيده است . أبو القاسم بيهقى ياد شده پدر أبو القاسم على درگذشتهء 483 پدر مادر خود بيهقى بوده است . ( تاريخ بيهق چ 1 : 108 و 109 و چ 2 : 185 و 187 و 186 و 188 و 183 و نقض چ 2 : 218 ) . 2 - سخنان دانشمندان در بارهء بيهقى ابن شهر آشوب در معالم العلماء ( ص 41 ش 334 ) و در مناقب ( ص 9 ج 1 چاپ سنگى 1317 ) از پدر بيهقى و كتاب حلية الاشراف أو ( در اين كه فرزندان حسين ( ع ) فرزند پيامبرند ) كه پسرش نسخه اى از آن در دسترس وى گذارده است ( ناولنى أبو الحسن البيهقي حلية الاشراف ) ياد كرده مانا أو را از استادان خود به شمار مىآورد . أو در همينجا در دنبال آن از خود بيهقى به نام أبو الحسن فريد خراسانى نام برده و از تلخيص مسائل من الذريعة أو ياد كرده است ( اعلام الشيعة 62 : 112 و 233 ) . ياقوت از تلخيص يادى نكرده است چه گويا أو آن را پس از مشارب التجارب ساخته باشد . ابن بابويه منتجب الدين رازى در فهرست خود ( بحار 105 : 233 ) از أبو الحسين زيد بن حسن بن محمد بيهقى ياد كرده و أو را « فقيه صالح » خوانده همان كه حر عاملي در امل الامل ( 2 : 122 ) هم آورده است . ولى رازى از خود بيهقى ياد نكرده است . تهرانى در الاعلام ( 6 : 112 ) مىگويد كه أو پدر بيهقى نيست و ديگرى است . عبد الجليل قزوينى رازى در نقض ساختهء 555 و 556 تا 559 در شمار بزرگان شيعى از أو به نام « الشيخ أبو الحسن الفريد » ياد كرده است . ابن الفوطى از أو بنام « امام شرف الدين أبو الحسن علي بن زيد بن أميرك انصارى بيهقى » ياد كرده و از تاريخ بيهق و تتمة و وشاح أو سرگذشت برخى از دانشمندان را آورده است . ( چاپ هند ص 53 و 127 و 134 و 447 و 542 و 724 و 729 و 766 و 775 و چاپ بغداد 1 : 409 و 130 ) ، ( 5 : 448 ) . عبد اللَّه افندى اصفهانى در رياض العلماء ( ش 993 دانشگاه تهران برگ 169 ر ) نوشته است كه : « الشيخ أبو الحسن ابن الشيخ أبى القاسم زيد ابن الحسين البيهقي كان من اجلة مشايخ ابن شهر آشوب و من كبار اصحابنا كما يظهر في بعض المواضع و كان والده أيضا من اعاظم العلماء » ( 2 : 360 ) . أو در جاى ديگر ( ش 53 ب دانشكدهء ادبيات تهران ص 229 ) از أبو الحسن زيد ابن الحسن بن محمد البيهقي ياد كرده و سخنانى كه منتجب الدين رازى در فهرست