الشيخ الصدوق ( مترجم : غفاري )

209

من لا يحضره الفقيه ( فارسي )

دينار ، و مرد داراى چهل هزار دينار ما ترك بوده‌اند ، و إرث زن از مرد يك چهارم چهل هزار : ده هزار دينار است ، و إرث مرد از زن يك دوّم شصت هزار : سى هزار دينار خواهد بود ، و چهل بعلاوهء سى منهاى ده مساوى است با شصت هزار دينار كه نصيب وارثان مرد است ، و شصت منهاى سى ، بعلاوهء ده مساوى است با چهل هزار كه نصيب ورّاث زن است ، و در صورتى كه از ارث هم ارث برند از سى هزار ارث زن يك چهارم كه هفت هزار و پانصد است به زن باز مىگردد ، و از ده هزار ارث مرد پنج هزار آن بمرد باز مىگردد و 2500 دينار بزيان وارثان مرد و بنفع وارثان زن خواهد شد ، و چون اصل آن بر خلاف قاعدهء توارث است ، لذا احتياط در آنست كه اقتصار باصل تركه شود و مظلمه اى ببار نياورد ، و جمعى از فقها بردن ارث را فقط به هدم و غرق منحصر دانسته‌اند ، و در موارد ديگر مثل آتشسوزى و سقوط هواپيما و خفگى به گاز و يا ذغال را نپذيرفته‌اند ، به گمان اينكه قياس است ، ولى قولشان چندان عقلانى نيست و شارع هدم و غرق را مثال زده و ذكر آن دو از باب تعيين مصداق است و تنبيه بر مثال آن ، و اين استنباط را نبايد قياس گفت ، بلكه از لفظ خاصّ معنى عامّ ميتوان فهميد و نظير آن زياد است » . 5658 - و عاصم بن حميد ، از محمّد بن قيس از امام أبو جعفر باقر عليه السّلام روايت كرده است كه فرمود : أمير المؤمنين عليه السّلام در بارهء مردى و زنى كه سقف اتاقى بر ايشان فرود آمد ، و ايشان را كشت ، و معلوم نبود كه كدام يك قبل از آن ديگر مرده است ، فرمود : هر يك از آن دو بر آن گونه كه خداوند عزّ و جلّ براى ورثهء آن دو فرض كرده است از همسر خود ارث ميبرد . 5659 - و محمّد بن أبى عمير ، از عبد الرّحمن روايت كرده است كه گفت : از