الشيخ الصدوق ( مترجم : غفاري )
140
من لا يحضره الفقيه ( فارسي )
و باقيماندهء مال متعلَّق به پسران و دختران است كه بمقتضاى بيان الهى : « * ( لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الأُنْثَيَيْنِ ) * » ميان ايشان قسمت مىشود . باب ميراث فرزندان و والدين با زوجه چون مردى بميرد و والدين و زن و پسرى از خود بجاى گذارد ، ثمن مال براى زن ، و دو سدس آن براى والدين ، و ما بقى براى پسر است ، و همچنين در صورتى كه بجاى يك پسر دو يا سه پسر ، يا بيشتر هم باشند ، همگى از آن باقى مانده برخوردار ميشوند . و اگر آن مرد زن و والدين و دخترى بجا گذارد ، ثمن مال براى زن ، و دو سدس آن براى والدين ، و نصف آن براى دختر است ، و بقيّهء مال به دختر و والدين ، هر كدام به نسبت سهمش مردود مىشود ، ولى بزن و به زوج چيزى مردود نميشود ، و اين از آنجا كه پاى ثمن در كار است ، مخرج مشتركش 24 مىشود ، پس چون از مجموع 24 يك ثمن كه سه سهم است ، و دو سدس ، كه هشت سهم است ، و نصف كه 12 سهم است برداشته شود ، يك سهم ، يعنى يك بيست و چهارم باقى ميماند ، و چون سهم والدين را كه دو سدس است ، و سهم دختر را ، كه يك دوم است ، جمع كنيم پنج ششم مىشود ، و از آنجا كه 24 بر 5 قابل قسمت نيست ناچار آن را در 5 ضرب ميكنيم كه حاصل ضرب آن 120 مىشود ، و از اين 120 يك ثمن يعنى 15 بهرهء زنست ، و دو