الشيخ الصدوق ( مترجم : غفاري )
71
من لا يحضره الفقيه ( فارسي )
دهد و آنچه را كه شنيده باز گويد و چيزى را كتمان نكند ) . 3323 - ابن فضال از احمد بن يزيد ، از محمد بن مسلم از امام باقر عليه السّلام روايت كرده است كه مردى شاهد حساب دو نفر بوده اكنون او را براى شهادت خواندهاند فرمود : مىتواند شهادت بدهد . 3324 - على بن احمد اشيم گويد از امام هفتم يا هشتم عليهما السّلام سؤال كردم مردى زنش از حيض پاك شد در حضور جماعتى گفت : فلانه ( زنش ) طالق ، و مردم هم كلامش را شنيدند ، امّا او نگفته بود شاهد باشيد آيا طلاق واقع شده است يا خير ؟ فرمود : آرى ، اين خود شهادت است آيا زن را بدون خرجى و نفقه رها كند و زن هم نتواند پس از عدّه شوهر ديگر اختيار كند و معلَّق بماند . مؤلف گويد : معنى آن خبر كه فرمود شاهدان در صورت عدم إشهاد اختيار دارند شهادت بدهند يا ندهند اينست كه گاهى شاهد ديگرى براى اثبات حقّ مظلوم وجود دارد به نحوى كه براى اثبات حق نيازى به شهادت آنها نيست در اين صورت مىتوانند در مجلس قاضى حاضر نشوند امّا زمانى كه حقّ مظلومى به سبب شهادت ندادن آنها از بين برود حقّ كتمان شهادت را نخواهند داشت .