حادثه بزرگ پى برده اند واز اين رهگذر ، انديشمندان ، در پى تحرير ونگارش درسهاى آموزنده آن بر آمده اند ، به حدى كه بخش عظيمى از كتابخانه بزرگ اسلام را به اين امر مهم ، اختصاص داده اند . نخستين مقتل وروايتگر آن نخستين مقتل صحيح كه در شأن أبا عبد الله الحسين ( ع ) وياران فداكار أو پديد آمده است ، مقاتل بسيار معتبر ومستندى است كه از سوى شاهدان عيني وناظران واقعي اين صحنه شور وشهادت ، در كتابها وسينه هاى مردم آن روزگار ، به مرحله ثبت ودرج رسيده است وبازگويى آن ، از همان لحظه هاى شهادت ، آغاز گرديده ودر سال 65 قمري ، در دوران حركت توابين به أوج اعلا وجايگاه شايسته خود رسيده است ، وآن مقتل گويا وپويايى است كه از طريق روايتگر معصوم ، حضرت سيد الساجدين امام زين العابدين ( ع ) ، ونيز عمه مكرمه اش ، بانوى شجاع وسخنور ، حضرت زينب كبرى ( س ) ، خواهر با فضليت امام حسين ( ع ) وهمچنين ديگر حاضران عرصه كربلا ، أمثال بانوى فداكار ، حضرت أم كلثوم ، سكينه أديب وشاعر ، وفاطمه صغرى ( ع ) وديگر شاهدان عيني اين واقعه جانسوز ، به سمع واطلاع مردم حقيقت جو رسيده است . اين مقتل حقيقي وراستين كه از طريق خاندان رسالت ، با بيان وبنان وبا دل وجان ، بازگو شده است ، اصالت واعتبار خاص وارزشمندى دارد . خواه نا خواه در دلها اثر مىبخشد وصاحبان دل را با خود همنوا مىسازد ، چون از نوعي سوزش وتأثير جوهري بر خوردار مىباشد كه قابل مقايسه با ديگر مقاتل نيست ، آنجا كه حضرت سجاد ( ع ) مىگويد : " أنا بن المذبوح عطشانا بأرض كربلا " يا مىنويسد : " هذا قبر الحسين المظلوم الذي قتل عطشانا " . يا در عرش منبر مسجد جامع دمشق ، آن خطبه غرا وكوبنده را كه شرحي بر مقتل حسينى ( ع ) است ، ايراد مىنمايد ومستمعان مخالف را تحت تأثير شديد بيانات خويش قرار مىدهد ، به حدى كه يزيد مجبور مىشود مسؤوليت امر را به عهده ابن زياد بيفكند .