1 . أصول : منظور از آن ، احكام عام وكلي است كه شكل قواعد ، به خود گرفته وقابل اطراد وشمول نسبت به تمام كلمات قرآني - بر حسب موارد خود - مى باشد . 2 . فروع : كه اصطلاحا از آن به ( فرش ) تعبير مى شود ، ومنظور از آن عبارت از يك سلسله احكام جزئي است كه فقط به شمارى از موارد قرآن كريم محدود است . أصول قرائي : عبارتند از أمثال : ادغام ، هاء كناية ، مد وقصر ، همزه ، احكام نون ساكنه وتنوين ، فتح ، اماله ، وقف ، ومانند آنها . فرش قرائي : از قبيل : - نوع قرائتي كه در سوره ء فاتحه روايت شده است ، مبنى بر اينكه عاصم وكسائي ( مالك ) را با الف ، وساير قراء سبعه ( ملك ) وبدون الف قرائت مى كردند ( 1 ) . - يا آن قرائتي كه در سوره ء أعراف نقل شده كه ابن عامر مى خواند : ( قليلا ما يتذكرون ) وبه ياء در أول فعل قرائت مى كرد ، اما ساير قراء بدون ياء در أول فعل وبه صورت ( قليلا ما تذكرون ) ( 2 ) مى خواندند . - حمزه وابن عامر به روايت ابن ذكوان ( ومنها تخرجون ) ( 3 ) و ( كذلك تخرجون ) ( 4 ) به فتح تاء وضم راء قرائت مى كردند ، اما ساير قراء سبعه آنها را به ضم تاء وفتح راء ( تخرجون ) مى خواندند . - نافع وابن عامر وكسائي ، ( لباس التقوى ) ( 5 ) را به نصب سين ، وباقي قراء به رفع آن قرائت مى كردند . - نافع ، ( خالصة ) ( 6 ) را به رفع مى خواند ، اما ساير قراء آنرا به نصب مى خواندند ( 7 ) . تعريف تجويد : اما تجويد ، شيخ زكرياى أنصاري مى گويد : ( تجويد از لحاظ لغت به معنى تحسين ونيكوساختن وآراستن است ، اما اصطلاحا ، عبارت از تلاوت قرآن به گونه أي است كه حق هر حرفي از نظر مخرج وصفت - هر دو - أداء گردد ) ( 8 ) . مقرئ نحوى ، ابن أم قاسم در كتاب خود شرح الواضحة في التفسير الفاتحة مى گويد : ( تجويد عبارت از درستي واستوارى در قرائت مى باشد ، ودر تعريف آن مى گويند : تجويد عبارت از اعطاء حق هر حرفي از نظر مخرج وصفت است ) . يكى از علماء گفته است : ( تجويد عبارت از تصحيح وتقويم حروف ( يعنى صحيح ودرست أداء كردن آنها ) ، وبرآوردن آنها از مخارج ، وترتيب آنها در مراتبشان ، وارجاع آنها به أصول وقواعد ، والحاق آنها به نظائرشان مى باشد ) .

--> 1 . التيسير ، ص 18 . 2 . أعراف : 3 . 3 . أعراف : 25 . 4 . زخرف : 11 . 5 . أعراف : 26 . 6 . أعراف : 32 . 7 . التيسير ، ص 19 . 8 . الدقائق المحكمة ، ص 8 .