السيد حيدر الآملي

مقدمه 20

جامع الأسرار ومنبع الأنوار

است . فخر الدولة جانشين برادر خود اشرف الملك بن شاه كيخسرو شده بود كه مدت شش سال حكومتى كوتاه اما كامياب داشت و در سال 734 فوت كرد . در اين زمان سيد حيدر جوانى چهارده يا پانزده ساله بود و به همين دليل خاطرهء دقيقى ، كه از اين امير در ذهن أو نقش بسته جاى تعجب نيست . فخر الدولة خواهر كيا افراسياب چلبى را به زنى گرفت كيا افراسياب در برابر « علما » اتهامى دروغين بر فخر الدولة وارد كرد تا بهانه اى براى قتل وى باشد و فخر الدولة در 27 محرم 750 هجرى به دست برادر زن خود يا توسط دو تن از پيروان وى به قتل رسيد . چنين به نظر مىرسد كه گويى از زمان تاريخ حماسى نام اسفنديار تقدير صاحب آن را براى ايفاى نقش نگين خائن رقم زده است . از فخر الدولة چهار پسر و يك دختر باقى ماند كه بزرگترين آنان معروف به ملك كاووس در زمان مرگ پدر شش سال بيشتر نداشت . طرفداران فخر الدولة نتوانستند بر آمل مسلط شوند و اسفنديار خاندان جديدى به نام خاندان بنى اسفنديار در مازندران تأسيس كرد . اين جزئيات در مسيرى قرار مىگيرند كه ما را به كشف آثار و شخصيت سيد حيدر آملى هدايت مىكند زيرا ، و اين نكته بسيار عجيب است ، كه در همان سالى ( 750 هجرى ) كه امير به قتل رسيد و خاندان باونديان از ميان رفت حيدر آملى تصميم گرفت تا به زندگى موفق و اين جهانى خود پايان داده و به سوى خدا برود . مع ذلك اگر چه أو از جزئيات اوضاع و احوال معنوى توجه به خدا سخن مىگويد اما به اتفاق اندوه بارى كه منجر به از ميان رفتن خاندان باونديان شد اشاره اى نمىكند « 6 » . با دقت در واژه هاى توضيحات وى دربارهء شرح احوال ( ع . ك . پايينتر ) چنين مىتوان استنباط كرد كه تصميم حيدر آملى اندكى پيش از حوادث اندوه بار گرفته شد زمانى كه فخر الدولة هنوز امير آمل بود . زمانى كه بعدها حيدر آملى دو بار گزارشى از شرح حال خود نوشت از امير با احترام زياد ياد كرد بىآنكه به پايان ماجرا اشاره كرده باشد . ميان أو و اين حوادث فاصله اى ايجاد شده بود . آيا حيدر آملى بار ديگر به محل تولد خود مازندران كه مورد يورش سواران تيمورلنگ قرار گرفته بود بازگشت ؟ از مرگ أو اطلاعى در دست نيست

--> « 6 » - درباره مجموعه اين حوادث ر . ك . M . Rabino , Les dynasties du Mazandaran in Journal asiatique , tome 228 juilsept . 1936 P . 409 - 437 . و همينطور ص 416 ، شجره نامه باونديان . همينطور ر . ك . مقالهء فراى در دانشنامهء اسلام ويراست دوم ذيل « باوند » و ترجمهء عربى كتاب زامبور : كتاب معجم الأنساب و الاسرات الحاكمة في التأريخ الإسلامي لادوار فون زامبور . الترجمة العربية ، القاهرة ، المجلد الثاني ، ص 7 - 276 .