الشيخ محمد تقي بهجت
415
جامع المسائل ( فارسي )
عود بويايى بعد از گرفتن ديه يا زمان موقّت اگر ديه بوييدن را گرفت پس از آن عود كرد ، استرجاع مىشود مگر با علم به تجدّد نعمت يا ظاهر بودن آن . و اگر با حكم اهل خبره به عود تا مدتى ، پس عود كرد قبل از انقضاء آن مدت پس ارش است ؛ و اگر قبل از گذشتن آن مدت وفات كرد ديه ، ثابت است بر حسب آن چه مذكور شد در نظير مقام . و اگر قطع كرد بينى را پس زائل شد بوييدن ، دو ديه ثابت است بدون تداخل در تقدير عدم استلزام استيصال ، زوال استشمام را . 5 - از بين رفتن حس چشايى 5 - در ذوق كه چشيدن طعم مطعومات است تمام ديه يا ارش است و احوط صلح است . و در ادّعاى آن به سبب جنايت ، استعلام به امتحان مىشود ، و اگر مفيد علم يا اطمينان نشد يا ميسور نبوده احوط مصالحه است ؛ و همچنين در ادّعاى نقص . اگر به جنايتى بر جاى موى روى صدمه وارد شد كه مانع از مضغ طعام شد ، ارش در آن ثابت است يا ديه براى مجموع ، و احوط صلح است . 6 - تعذّر انزال يا قطع نسل يا عدم بلعيدن به وسيلهء جنايت 6 - اگر به سبب جنايتى انزال در حال جماع متعذر شد پس در آن ديه ثابت است ، و احوط صلح است اگر به غير شكستن پشت باشد ، به جهت احتمال ثبوت ارش يا ديه . و همچنين اگر انزال بشود و احبال نشود و از او قطع نسل بشود ، و همچنين اگر امناء بشود و ارضاع كه خصوصيت تأثير منى در خون و شير است نشود ، در احتياط به صلح مذكور ؛ و همچنين ذهاب التذاذ به طعام يا جماع در احتياط مذكور ؛ يا آن كه به واسطهء زدن بر گردن كسى انزال طعام از حلق بر او متعذر شود ، و اگر تا مدتى صاحب حيات مستقره بود و ديگرى قطع كرد رقبه او را ، بر دوّمى قصاص يا ديه است . 7 - ابتلا به سلس بول 7 - اگر به سبب جنايت ، مبتلى به سلس البول شد و بول او منقطع نشد ، تمام ديه در