الشيخ محمد تقي بهجت
389
جامع المسائل ( فارسي )
4 - گوش 4 - در دو گوش اگر استيصال بشود ، تمام ديه است ؛ و در يكى از آنها نصف ديه است ؛ و در بعض گوش به حساب مقدّر در تمام است ؛ پس در قطع نصف يكى نصف ديهء يكى است ؛ و در خصوص شحمهء آن ( كه نرمى آن است ) ثلث ديه گوش است . پاره نمودن گوش و در شقّ گوش كه عبارت از خَرم آن است ثلث ديه گوش است ؛ پس قطع نرمى با شكافتن گوش در ديه مساوى است . و در شكافتن خصوص نرمى گوش اظهر ثبوت ارش است . و همچنين خَرم گوش اگر منتهى به التيام و سلامت شد ، در آن ارش است بنا بر اظهر . و فرقى در ديهء گوش بين گوش شنوا و غير او نيست . پيدايش موضحه يا افساد پرده گوش اگر با زدن و نحو آن ، گوش خشك و منقبض شد پس در آن ، دو ثلث ديه ، مثل شَلَل عضو است در بىفايده بودن و حكم آن ، در صورت عدم عود سلامت ؛ و گر نه ارش است چنانچه گذشت در نظائرش . پس اگر بعد از شلل و نحو آن مقطوع شد ، در آن ثلث ديهء يك گوش است . خشك شدن گوش اگر زيادتى بر قطع گوش ، موضحه ظاهر شد ، ديه موضحه افزوده مىشود بر ديه يك گوش . و اگر زائد بر قطع گوش ، افساد قرع سماع يا نقص آن حاصل شد ، تداخل در ديه عين و منفعت نمىشود و براى هر كدام ديه مخصوصه آن ثابت است . 5 - دو لب 5 - در دو لبها با هم ، ديه كامله است . و در يكى از دو لب خلاف است ، احوط و موافق روايت « ظريف » اين است كه در لب بالا نصف ديه و در لب پايين دو ثلث ديه است ؛ و زيادتى ديهء ابعاض بر ديهء مجموع در جنايتى ديگر بعد از اداء ديه اول يا