كف نمود « ، قصاص در انگشت ساقط مىشود ؛ و آيا متعين است براى او ديهء كف به استثناء آن چه براى يك انگشت است يا باقى است قصاص در كف با اداء ديهء يك انگشت يا باقى است قصاص در بقيهء انگشتها با حكومت در كف ؟ وجوهى است ، احتياط در توافق بر اول است ، و احتمال ثبوت يكى از دو وجه اخير به نحو تعيين يا تخيير ، قائم است . اگر سرايت كرد جنايت بر اصبع ( كه متعقب به عفو شده است ) به نفس مجنى عليه ، قصاص نفس بعد از اداء ديهء اصبع جانى ثابت است . اگر تصريح كرد به عفو از جنايت و سرايت آن ، بين آن دو ، قصاص عضو منتفى است ، و اظهر عدم تأثير عفو است در نفى قصاص براى ولىّ . فرعى در جنايت عبد بر حرّ 7 - اگر جنايت كرد عبدى بر حرّى ، به نحوى كه متعلق شد به رقبهء عبد ، استحقاق مجنى عليه قصاص او يا استرقاق او را يا خصوص استرقاق او را به تمام يا بعض ، پس ابراء كرد عبد را ؛ پس چون به حسب قرائن ، استفادهء اسقاط حق اقتصاص و استرقاق بر مالك است ، مانعى ندارد ، و به منزلهء عفو از قصاص يا استرقاق است كسى را كه جنايت ، موجب محدوديت سلطان او بود بر نفس مملوك در منع از قصاص و استرقاق ؛ و عفو موجب ، رجوع به ما قبل جنايت مىنمايد ؛ و حمل بر ظهور غير معقول ( مگر در سائر موارد با قرائن حاليه بر خلاف ) وجهى ندارد . ابراء مؤثّر و غير مؤثّر و ابراء عاقله در شبيه عمد ، يا ابراء قاتل در خطأ محض ، بىاثر است ؛ و ابراء از موجب جنايت ، به نحوى كه اثر نداشته باشد ، از هر كه به او تعلق خواهد پيدا كرد ، مؤثر است و مسقط حق است كه ديه باشد . الحمد لله وحده و الصلاة على سيد أنبيائه و أوصيائه الأطهرين . بلغ المقام في 22 من صيام 1400 ه ، بيد العبد محمّد تقى بن محمود عفى عنهما .