به منزلهء علم است در تحقق عمد ، طعام از مال آكل يا حاضر كننده يا مجموع بوده باشد يا اجنبى اگر چه مالك ، راضى نبوده است با اذن مقدّم عالم به حال و مغرور كننده آكل اگر چه عاصى باشد بنا بر اظهر . و با جهل هر دو و عدم غرور ، اظهر عدم ضمان مقدّم است ديه را ؛ مثل عدم ضمان دافعِ غير در بئر محفور در طريق به عدوان با جهل دافع به آن ، كه حافر ، ضامن است چون سبب ، اقوى است . اختلاف در جنس سم اگر اختلاف شد در جنس سمّ يا قدر آن كه قاتل غالبى هست يا نه ، پس با عدم شبهه چنانچه غالب است در طعام مسموم قصاص ثابت است و از ولىّ مطالبه بيّنه بر قاتل بودن جنس يا قدر نمىشود ، و گر نه ديه ثابت است ؛ و با عدم غلبهء قاتل بودن و اختلاف در قصد قتل ، قول مقدّم طعام مقدَّم است و قصاص ثابت نيست . ضمان تقديم كنندهء قاصد قتل اگر با تقديم طعام مسموم ، قصد قتل غير آكل داشت از روى اشتباه در تاريكى و نحو آن ، ضامن ديهء آكل است كه از روى خطأ محض مقتول است . مسموم كنندهء طعام صاحب منزل و اگر طعام صاحب منزل را مسموم نمود ، اظهر جريان او است مجراى تقديم طعام مسموم ، كه با علم آكل ، چيزى نيست بر مُلقى ، و با جهل او و علم مُلقى قصاص است ، و با جهل هر دو و عدم غرور ، ضمان نيست مگر در مورد اثبات ديه كه مذكور در ديات است . مسموم نمودن طعام خود و اكل غير اگر طعام خود را مسموم كرد و در منزل خودش گذاشت و شخصى بدون اذن ، آن را تناول نمود ، با استيذان در اصل دخول يا بدون آن ، قصاص و ديه بر مُلقى نيست ؛ و همچنين اگر قاصد دفاع منحصر مهاجم در خانه بود ، چيزى بر دافع نيست ؛ و در داخلى كه براى او جائز است اكل در بيوت جماعتى ، تأمل است .