5 - چند مسأله تكرار ارتداد بعد از توبه 1 - احوط در صورت تكرار ارتداد متخلل به توبه ، قتل مرتد است در دفعه چهارم ارتداد . كافر مكره 2 - كافر اگر اكراه بر اسلام شد ؛ پس اگر از كفّارى باشد كه اقرار بر دين خودش مىشود ( مثل اهل كتاب ) قبول نمىشود اسلام اكراهى او مگر با قرائن بر عدم انبعاث اسلام او از اكراه مقارن ؛ و اگر از غير آنها باشد ، قبول مىشود اسلام او ما دام علم به نفاق او و بعدم موافقت قلب او با زبان او نداشته باشيم . كفايت نماز در حكم به اسلام 3 - اگر بعد از ارتداد يا كفر اصلى مشغول نماز شد بدون احتمال تقيه كه منشأ عقلائى داشته باشد ؛ پس اگر كاشف از سبق اسلام شد ( به واسطهء حمل بر صحت نزد عقلاء يا به سبب اطمينان شخصى به آن ) حكم به اسلام او مىشود ، و همچنين سائر عبادات اسلاميه مشروطه به اسلام ؛ و اگر اين كشف نبود ، پس حكم به اسلام به مجرد شهادتين در نماز و از همان وقت تشهد ، خالى از اشكال نيست اگر چه اقرب است ، و اين در صورتى است كه ارتداد مرتد در غير شهادتين نباشد ، و همچنين ضروريات غير مربوطه به نماز در فرض خواندن نماز . سكران 4 - سكران از روى عصيان به سبب آن يا غير او ، حكم به اسلام او ، در صورت اتيان به سبب در حال سكر يا ارتداد او در اين صورت ، با يقين به زوال تمييز او به سبب سائر اعمال و اقوال مقارنه يا سابقه - ، خالى از تأمل نيست ، و اظهر عدم تغيير حكمى است در او ؛ بلى اگر سائر اعمال و اقوال او عقلائى باشد به طورى كه غير عالم به سبب ، عالم به سكر او نمىشود ، و اعمال و اقوال او را موافق عقلاء مىداند اظهر تأثير است و اين كه به منزلهء صاحى است ، و الله العالم .