الشيخ محمد تقي بهجت
218
جامع المسائل ( فارسي )
پس ارتداد غير بالغ ، تأثيرى در زوال حكم اسلام ندارد اگر چه ده ساله و مراهق باشد ؛ و همچنين ارتداد مجنون در حال جنون مطبق يا ادوارى او ، بخلاف ارتداد در حال افاقه ادوارى ؛ و همچنين مكرَه به نحوى كه جائز باشد براى تخلَّص از وعيد ، قول يا فعل دالّ بر كفر اگر چه صريح باشد اگر چه برائت باشد و بر خصوص آن اكراه بشود . مورد وجوب توريه و اظهر وجوب توريه است بر ملتفت متمكن بدون عسر . و اظهر وجوب عمل بر طبق اكراه است در اظهار كفر در صورت خوف بر نفس يا طرف ، و محتمل است وجوب در مال واجب الحفظ . و ارتداد غافل و ساهى و نائم و مغمى عليه ، به قول يا فعل ، بىاثر است ؛ و اگر ادّعاى عدم قصد كرد و احتمال صدق داده شد تصديق مىشود بدون يمين . غضب شديد و همچنين آن چه در حال غضب شديد مُخرِج از اختيار صادر مىشود بىاثر است ، بخلاف غير مُخرج از اختيار . ادّعاى اكراه و اگر ادّعاى اكراه كرد تصديق مىشود ؛ و همچنين اگر بيّنه ، نقل كلمهء كفر نمود و او ادّعاى اكراه نمود . بخلاف اثبات بيّنه ، ارتداد را به اختيار و با عدم اكراه ، كه تصديق دعواى إكراه با امارهء بر اكراه مىشود يا آن كه ادّعا نمايد امرى را كه مخفىّ بر بيّنه است بر تقدير ثبوت ، و بايد احداث شبههء دارئهء حدّ نمايد . عدم لزوم تجديد اسلام در مكره و مكرَه و هر كه به حكم او است ، محتاج به تجديد اسلام نيست ، و عرض اسلام بر او واجب نيست ( مثل سائر مسلمين ) ، بلكه امتناع از تجديد در فرض ، موجب كفر او نمىشود ( مثل سائر مسلمين ) . 4 - حكم زن مرتدّه زن مسلمان اگر مرتدّه به ارتداد فطرى شد ، او را به قتل نمىرسانند بلكه استتابه