الشيخ محمد تقي بهجت
210
جامع المسائل ( فارسي )
صدق « محارب » قابل مناقشه است ، و اظهر عدم صدق است . اعتبار آشكار بودن اخافه و لازم است در آشكارى حمل سلاح و قصد اخافه نمايد نه در اختفاء . و در صدق آن در ربودن و فرار كردن با آن كه حامل سلاح بوده و قصد اخافه براى اين مقصود داشته و قتل يا جرح انجام داده باشد تأمل است . و شرط نيست كه محارب ، از ديگرى خوف نداشته باشد يا آن كه صاحب شوكت و طالب اخذ بلد و رياست آن باشد . و اعتبار بلوغ در حدّ محارب ، خالى از وجه نيست . و حكم محارب بلكه موضوع آن ، براى مراقب محاربين و تفحص كننده از طريق و لوازم و موانع آنها و كسى كه مُعين آنها است به ضبط اموال براى آنها ، نيست . 3 - ثبوت محاربه ثابت شدن محاربه به اقرار و شهادت ثابت مىشود محارب بودن : به اقرار اهلش به آن اگر چه يك دفعه باشد ، و به شهادت دو مرد عادل . و شهادت زنها در آن مقبول نيست اگر چه با انضمام به مردها باشد . و شهادت لصوص كه قطع طريق كردهاند ، بر بعض آنها يا بر غير آنها يا براى ايشان ، به واسطهء فسق قبول نمىشود . و شهادت مأخوذين بعضى ، براى بعضى ، بر قاطعين و لصوص ، قبول نمىشود بنا بر اظهر در صورتى كه بيّنه اى كه شاهد است مشهودٌ له هم باشد ، اگر چه نگويند در عبارت كه « همهء ماها را گرفتهاند » ، بلكه دو نفر تعيين كردند دو نفر را كه مأخوذ شدهاند و به عكس ؛ اما اگر شاهد بودن از يك طرف باشد و شاهد ، مأخوذ نباشد يا تعرضى به اخذ خودش ننمايد ، اظهر قبول است . و محتمل است بلكه ظاهر است قبول ، با تغاير مشهودٌ عليه در دو شهادت ؛ و