نرفته باشد ، و منقلب به سركه نشده باشد ، و همچنين شيره نشده باشد ، ملحق [ است ] به معروف به اسكار ، در تحريم و ايجاب حدّ ؛ و رعايت مىشود حرمت شرب ، در حدّ . و در جريان تثليث يا انقلاب در همه يا به نحو مختلف ، گذشت در كتاب طهارت آن چه مختار است . و اظهر جريان حكم است در خود انگور اگر مطبوخ و مغليّ شد اگر چه صدق عصير نمىنمايد . و در عصير خرما و كشمش ، گذشت احتياط به تحريم ، و در ثبوت حدّ تأمل است . اكراه و اضطرار مكرَه بر شرب خمر به نحوى كه صدق اكراه نمايد و مقتضاى امتنان ، رفع عقوبت باشد ، حدّ بر او ثابت نيست ، كما اين كه تحريم ، منتفى است . و همچنين مضطرى كه براى رفع اضطرار مسوّغ ، شرب نمايد ، و كسى كه در حلق او با منع او از آن چه مانع است بريزند ، بر او حدّ نيست . غير بالغ و جاهل به تحريم و غير بالغ عاقل ، چنانچه مكلف نيست ، حدّ بر او جارى نمىشود اگر چه مورد تأديب ( با تمييز ) باشد . جاهل به تحريم خمر حتى جاهل به اين كه غير مسكر بالفعل حرام است ، اگر مقصّر نباشد بر او حدّ ثابت نيست ، و همچنين جاهل به موضوع مسكر ؛ بخلاف عالم به مسكر بودن و جاهل به صنف مسكر ، يا عالم به تحريم خمر و جاهل به وجوب حدّ بر شارب كه ثبوت حدّ محتمل است ، اگر چه اظهر عدم ثبوت است با قاصر بودن ، مثل اصل تحريم مسكر . 2 - ثبوت شرب خمر اثبات با شهادت 1 - و ثابت مىشود شرب خمر و ثبوت حدّ آن : با شهادت دو عادل . و شهادت زنها