الشيخ محمد تقي بهجت

91

جامع المسائل ( فارسي )

مىشود ، و همچنين حكم ظهار ؛ و با وطى به ملك ، كفاره واجب نمىشود . و اگر غير زوج از مالك خريد او را پس فسخ كرد نكاح او را ، حكم ظهار ساقط مىشود ؛ پس اگر زوج به عقد جديدى نكاح كرد همان زن را ، كفاره به وطى او واجب نمىشود . اگر مالك با مملوكه خود ظهار كرد بنا بر صحّت اين ظهار پس از آن فروخت به غير ، حكم ظهار باطل مىشود اگر چه پس از آن بخرد از مشترى آن را . و همچنين اگر عتق كرد مظاهره را پس از آن تزويج كرد او را ، ساقط است حكم ظهار . اگر ظهار كرد با زنى و عود كرد ، و داشت زوجه امهء مظاهره را و گفت به مالك او كه : « او را از جانب من از ظهار ديگر من كه عود كرده‌ام ، عتق نما » پس عتق كرد ، كفاره محقّق مىشود به عتق او ، و نكاح امه ، منفسخ مىشود به واسطهء ملك كه لازم عتق است ، و ظهار هم باطل مىشود ؛ و با تزويج متأخّر هم اگر محقّق شد حكم ظهار ثابت نمىشود . و همچنين اگر عتق كرد با استدعاء مظاهر از كفارهء ديگرى كه بر او ثابت شده باشد ، كه حكم ظهار ساقط مىشود . 5 - اگر بگويد : « أنت علىّ كظهر امّي ان شاء زيد » ، پس زيد بگويد : « شئتُ » ، واقع مىشود بنا بر دخول شرط در ظهار ، و همچنين نظائر اين تعليق . و اگر زيد بگويد : « شئت ان شاء عمرو » ، پس هر دو بگويند : « شئت » ، اظهر وقوع است ، يا گفتن عمرو . و همچنين اگر معلَّقٌ عليه ، مشيّت صبى مميز باشد . و اگر معلَّق به مشيّت زن نمود پس گفت : « شئت » و در باطن راضى نبود ، ظاهراً واقع مىشود ، نه در واقع و نزد زن در ترتيب آثار . و اگر بگويد « ان شاء الله » به قصد تبرّك ، واقع مىشود ، نه به قصد تعليق . و اگر بگويد « ان لم يشأ الله » به قصد تعليق ، واقع مىشود حتى نزد اشعرى اگر قائل باشد ، چون متعلَّقِ مشيّت ، ظهارِ غير معلَّق است . 6 - اگر با چهار زن با يك صيغه ظهار كرد و گفت : « أنتنّ علىّ كظهر امّي » ، چهار كفاره با عود به چهار واجب مىشود ، و احكام چهار ظهار مرتّب مىشود . 7 - اگر بعد از ظهار ، ظهار ديگر نمود ، پس با تخلَّل وطى و تكفير لازم ، تعدّد محل