محقّق است و در يَد داخل مىشوند و تلف آنها موجب ضمان مىشود . حبس اجير از عمل يا عدم سكنى در خانهء اجاره شده و همچنين اگر بعد از عقد اجاره ، اجير را حبس كرد و مانع شد از عمل تا زمان مضىّ وقت اجاره ، يا آن كه خانه اى را اجاره كرد و در آن سكنى نكرد تا گذشتن وقت اجاره ، كه مسلَّم است در اينها ضمان اجرت . و اما اگر عمل ، مورد اجاره بود و زمان معيّن شرط نشده بود ، پس تا مدتى كه ممكن بود ايجاد آن عمل ، مستاجر ، حبس نمود موجر را و بعد ، ايجاد عمل ، ممكن باشد ، پس ضمان اجرت مسمات ، به ايجاد عمل و تسليم آن است ، و ضمان منفعت معطَّله نسبت به حرّ ، چنان است كه ذكر شد در شئون خاصّهء حرّ . اجاره بر عملى و سپس استيفاء موضع اجاره و اگر اجاره كرد براى كندن دندان و نحو آن ، پس بُرء حاصل شد به نحوى كه محلى براى علاج و كشيدن دندان نماند ، پس انفساخ اجاره از زمان انتفاء موضوع ، موافق قاعده است ، و همچنين عدم استحقاق اجرت كه منوط به تسليم عمل است . تأخير مستأجر با بذل موجر در استيفاى منفعت و اما تأخير مستأجر با بذل موجر و مضىّ مدت امكان عمل ( يعنى مدتى كه ممكن بود ايجاد عمل در آن مدت ، نه مدت امكان تا آخر ) پس سببيّت آن براى اجرت المثل فائت از منفعت حرّ به تفويت مستأجر يا عدم آن ، مبنىّ بر آن چه كه ذكر شد در نظير فرع است . و اما اجرت مسمات ، پس ضمان آن مبنىّ بر مضىّ مدت اجاره يا مدت عمل مقيد به وقت خاصى با تسليم اجير خود را براى عمل در آن مدت و تقصير مستأجر در استيفاء در آن وقت است ، و اين قريب است با محكىّ از « جامع المقاصد » از حواشى شهيد قدس سره . و ممكن است گفته شود : اگر موجر حاضر شد و تسليم نفس براى عمل نمود در اول وقت امكان كه بعيد است الزام يكى از متعاقدان به غير آن وقت ، و مستأجر اختياراً حاضر نشد براى تسلَّم عمل ، موجر به تمام آن چه معقودٌ عليه بوده كه تسليم عمل از ناحيهء خودش باشد وفاء نموده و مستحق اجرت مسمات است ، حتى اگر