الشيخ محمد تقي بهجت
314
جامع المسائل ( فارسي )
فصل پنجم لواحق أيمان قسم مكروه ، راجح و واجب 1 - أيمان صادقه ، مكروه مىباشند به آن جهت كه يمين است ، و به ملاحظهء عوارض ، راجح بلكه واجب هم مىشوند ؛ و متأكَّد است كراهت يمين در مال كم ، و در روايت ، تحديد به سى درهم شده است ؛ و در مال كثير هم كراهت دارد و اختيار ضررِ غير مُجحِف ، اولى است ؛ و براى دفع ظالم از نفس يا عِرْض يا مال خود يا مؤمنى ديگر جائز است ، و اولى و دومى واجب و سومى كراهت ندارد . و گاهى واجب مىشود دروغ گفتن و قسم دروغ خوردن در بعض مواقع ، و براى دفع ظلم ( مثل عشّار ) راجح است مطلقاً ، بلكه دور نيست كذب و حلف در رجحان و وجوب ، تابع حفظ مال باشد . تخلَّص از كذب به وسيلهء توريه و دور نيست وجوب توريه بر ملتفت عالم به آن ، براى تخلَّص از كذب حرام و حلف بر كذب . حلف به برائت 2 - و حلف به برائت از حول و قوّهء خداى تعالى از روى كذب ، حرام مغلَّظ است ؛ و از روى صدق هم محتمل است حرمت آن ، و مقتضاى احتياط در جميع آن چه مرجع آن به اين حلف است ترك است . و بر هر تقدير منعقد نمىشود يمين بر آن ، و كفّاره اى غير استغفار ندارد .