الشيخ محمد تقي بهجت

275

جامع المسائل ( فارسي )

[ شرايط عامل ] اشتراط اهليّت استيجار در جاعل و « اهليّت استيجار » در جاعل ، معتبر است ، پس غير كامل ، قرار او نافذ نيست ، مثل صبى و مجنون و سفيه و محجورٌ عليه براى افلاس و مكرَه و غير قاصد . اعتبار امكان صدور از عامل و معتبر است در عامل « امكان صدور عمل » از او به نحو مشروع در مجعول از مباشرت يا تسبيب . و اظهر استحقاق صبى مميّز است جُعل را با عمل بعد از قرار جاعل اگر چه بدون اذن ولىّ بوده است ، و [ اظهر ] عدم استحقاق غير مميز است . عدم اعتبار تعيين عامل و « تعيين عامل » معتبر نيست در صحّت جعاله و استحقاق جُعل به سبب عمل . و اگر جعاله متعيّن بود در يكى ، پس عمل از ديگرى صادر شد ، مثل عمل بدون جعاله و بدون اذن است . اجنبى اگر تبرّع به جُعل كرد ، بر او است جُعل با تحقّق عمل ؛ و در صورتى كه به قصد مالك ، جَعل كرد و مالك اجازه كرد ، محتمل است جريان فضولى در آن ، و با آن بر مالك است جُعل . اناطهء استحقاق به تسليم به مالك و استحقاق جُعل ، موقوف بر فعليّت تسليم به مالك است ، پس اگر آبق را به محل مالك رسانيد و قبل از قبض او فرار كرد ، مستحق جعل نيست ، مگر با تصريح جاعل به كفايت همان مقدار از ايصال ، در جعاله . و اين كه ذكر شد اگر چه مورد اتفاق محكىّ است لكن خالى از اشكال نيست ، بلكه استحقاق به نسبت بعض ردّ از ردّ تامّ ، خالى از وجه نيست . و اگر بگويد « من خاط لي هذا الثوب . . » اظهر استحقاق جعل است بدون تسليم مگر با قرينه بر خلاف .