وارث ، استعمال قرعه مىنمايد بين ميّت و دو حىّ [ كه ] اگر حرّيت به اسم ميت ، خارج شد ، حكم به لوازم حرّيت براى او مىشود و مئونهء تجهيز بر مالك نيست ؛ و اگر حرّيت به اسم دو نفر زنده خارج شد ، موت مملوك در رقيّت مىشود و مؤنهء تجهيز بر مالك او است ، لكن در تحديد ثلث متروكات ، واقع نمىشود ، چون متروك ، و اصل به وارث نبوده ، پس از آن اخراج قرعه به نام يكى از دو حىّ مىشود [ كه اگر ] به هر كدام حرّيت خارج شد ، به قدر ثلث از تركه باقيه واصله ، حكم به حرّيت او مىشود ؛ پس در صورت تساوى آن دو در قيمت ثلثين خارج به حريت ، حكم به حريت او مىشود ؛ و در فرض اختلاف ، با فرض خروج اقل به حسب قيمت ، تكميل مىشود مقدار ثلث از دومى ؛ و با فرض خروج اكثر در قيمت ، موافق ثلث از آن تحرير و بقيه در رقيّت باقى است . و همه اينها در تقدير حكم به خروج منجّز از عتق از ثلث است نه از اصل . فرض وفات دو مملوك اگر در فرض متقدّم ، دو مملوك وفات كردند ، بين آن سه قرعه اخراج مىشود ، پس اگر سهم حرّيت بر يكى از دو ميّت خارج شد ، نصف او تحرير مىشود كه همان قدر وفاء ثلث به آن است ، و دو ثلث ديگر كه تمام مملوك حىّ است مال ورثه است ، و مملوك ديگر كه ميّت محسوب از ثلث نمىشود . و اگر خارج شد سهم رقيّت به ميّت ، اخراج قرعه به نام ميّت ديگر مىشود با حىّ ، اگر حرّيت به نام ميّت ديگر خارج شد ، نصف او تحرير مىشود و تمام حىّ مال ورثه است ؛ و اگر سهم رقيّت به نام ميّت ديگر خارج شد ، چيزى از دو ميّت محسوب در ثلث نمىشود و ثلث مملوك حىّ ، اعتاق مىشود . موت به قتلِ موجب ديه اگر در فرض متقدّم كه موت يك مملوك بود ، موت او به قتل موجب ديه بود ، قتيل ، داخل در قرعه مىشود و ديه قائم مقام مقتول است براى وارث [ كه ] اگر سهم عتق به يكى از دو زنده خارج شد ، تماماً عتق مىشود و براى ورثهء مُعتِق ، مملوك زنده و قيمت قتيل است ؛ و اگر سهم قتيل به حرّيت خارج شد ، براى ورثهء او ديهء قتيل حرّ ثابت