و همچنين اگر بگويد به زن : « اگر وطى كردم تو را ، بر من است اين قدر مال » ، هيچ يك از آنها منعقد نمىشود . اگر با يك زن ايلاء نمود و به زن ديگر خود گفت : « تو را شريك نمودم با او » با قصد ايلاء به دومى ، واقع نمىشود ايلاء به دومى ، بلكه بايد مشتمل بر تسميه باشد با قصد ايلاء و شروط آن . و منعقد نمىشود ايلاء مگر در مقام اضرار بنا بر احوط ، و حلف بر ترك وطى براى صلاح شير يا اصلاح حال مريض ايلاء واقع نمىشود بنا بر اظهر و حكم يمين با شروط آن جارى است . 2 - شرائط ايلاء كننده معتبر [ است ] در صحّت ايلاء ، از ايلاء كننده : « بلوغ » و « كمال عقل » و « اختيار » و « قصد » ؛ پس از صبى و مجنون و مكرَه و ساهى و نائم و عابث واقع نمىشود . و صحيح است ايلاء مملوك ، چه آن كه زوجهء او حرّه باشد يا امهء مولاى زوج يا ديگر ، شرط شده باشد رقيّت ولد امهء مزوّجه يا نه . و زوجيّت شرط ايلاء است ، پس با مملوكهء خود ، ايلاء واقع نمىشود . و اعتبار دوام آن ، محل تأمّل است ، اظهر اعتبار دوام است . و واقع [ مىشود ] از ذمّى بلكه از مقِرّ به الوهيّت ، و منحلّ به سبب اسلام نمىشود بنا بر آن چه ظاهر است از اتفاق اماميّه بر آن . و منعقد مىشود ايلاء خصىّ كه قادر بر ادخال هست . و در مقطوع الذكر كه قادر بر مجامعت و غير مساحقه نيست تأمّل است ؛ و بنا بر انعقاد ، فئهء او به قول است اگر مساحقه و نحو آن ممكن نباشد . و احوط اعتبار اضرار است در جميع موارد ايلاء چنان كه گذشت . 3 - شرائط ايلاء شونده و معتبر است در صحّت ايلاء ، دخول به زوجه ؛ و مدرك آن وجهى است براى عدم