الشيخ محمد تقي بهجت
384
جامع المسائل ( فارسي )
واجبات سجود ( ب ) س آن چيزهائى كه در سجده معتبر است « 1 » ، چند چيز است ؟ ج هفت چيز : اول : گذاشتن شكم دستها و زانوها و دو انگشت بزرگ از پاها از طرفى كه طول قدم به آن منتهى مىشود على الأحوط « 2 » ، اگر چه اقوى ، كفايت ظاهر و باطن انگشت بزرگ است با گذاشتن پيشانى بر زمين . و با اخلال به يكى از اين هفت موضع عمداً ، باطل مىشود ، بخلاف صورت سهو و فراموشى و نحو آن در غير جبهه . س هر گاه عاجز شد از گذاشتن شكم دستها بر زمين ، چه كند ؟ ج بايد پشت دستها را ، بدل از شكم قرار دهد . و با عجز از آن ، جزئى كه به كف دست نزديكتر است بگذارد و الَّا الاقرب فالاقرب . دوم : ذكر است به نحوى كه در ركوع گذشت . و احوط در اين جا « 3 » اين است كه به جاى « العظيم » ، « الاعلى » بگويد ، يعنى « سبحان ربي الاعلى و بحمده » بگويد هر گاه اختيار تسبيحهء كبرى نمايد ؛ و اگر تسبيحهء صغرى را اختيار نموده ، سه دفعه « سبحان الله » مجزى است . سوّم : طمأنينه و آرام گرفتن به قدر ذكر واجب . چهارم : بودن هفت عضو مذكور بر زمين و شبه آن قبل از شروع « 4 » در ذكر تا فراغ از ذكر .
--> « 1 » در حال عمد ، و اما در سهو ، پس اعتبارِ مجموع ، مورد تأمّل است چنان كه خواهد آمد ، بلكه چنانچه گذشت ركنيّت منوط است به سجود عرفى يا وضع جبهه بر آن چه محقِّق سجود است . « 2 » ترك نشود به نحوى كه گذشت در تعليقه . « 3 » بلكه متعيّن در تسبيحِ خاصّ ، تبديل است . « 4 » يا با شروع .