است در همه حال . و در حال ناخوشى و ضعف بنيه ، به يكى از شهوت و سستى بدن ، حكم به جنابت نمىشود ، بلكه شهوت و سستى بدن هر دو معاً شرط است . و در بارهء زنان ، شهوت معتبر است و سستى بدن و جهيدن منى اعتبار ندارد . چند فرع س - [ آيا ] زنان هم محتلم مىشوند مثل مردان ، تا غسل بر ايشان واجب شود و امساك از نوم ثانيه در صوم در حق ايشان نيز لازم باشد يا نه ؟ ج بلى ممكن است مثل مردان باشند اگر چه بعيد است ؛ و بر فرض انزال ، مثل « 1 » مردانند در احتلام و وجوب غسل و نحو آن به سبب آن . س به محض حركت كردن منى از محل خودش ، موجب غسل مىشود يا نه ؟ ج موجب غسل نمىشود مگر به خروج از حَشفَه . س « استمناء » چه معنى دارد ؟ ج عبارت است از طلب نمودن منىّ از مواد با خروج آن از حشفه ؛ پس در اين وقت ، جنابت متحقّق مىشود . « 2 » س اگر كسى شك كند در خروج منىّ يا خواب ببيند [ كه ] محتلم شده و بعد از بيدار شدن ، اثرى نمىبيند ، آيا واجب است بر أو غسل يا نه ؟ ج غسل واجب نيست . س هر گاه بيرون آيد منىِ مرد از زن بعد از غسل ، واجب مىشود غسل يا نه ؟ و اگر شك داشته باشد زن كه منىّ از خودش است يا منىّ از مرد است ، يا آن كه مظنّه

--> « 1 » با علم يا اطمينان به اين كه منىِ مرد نيست . « 2 » حكم استمناء ، مترتّب مىشود بر خارج كردن منى از حَشفَه با اختيار به غير طريق حلال معهود .