و حفاظت شده ، بستان و . . . و از همين قبيل است ، حير در سرزمين كربلا » « 1 » ، در تمام مفاهيم لغوى واژه حير ، تمدن و تلاش و آبادانى و روح زندگى ، فوران مىكند . از زمانى كه نام « حير » بر كربلا اطلاق شده ، ناگزير بايد با داشتن بازار و بازارچه ، معمور و آباد بوده ، مناسب سكونت و زندگانى باشد . لذا آغاز عمران و آبادى كربلا در گذشته ، با داد و ستد و سكونت و زندگى ، همچون يك شهر آباد و مترقى - بر حسب ظاهر - با شروع نام حير براى كربلا ، همزمان است . هرگاه ما درصدد آشنايى با آغاز آبادانى و عمران حقيقى و واقعى آن ، برآييم و بخواهيم از شروع زندگى اجتماعى ، اقتصادى و سياسى آن آگاه شويم ، لازم است حدّاقل آغاز اطلاق نام حير بر كربلا را شناسايى كنيم . البته با اين سخن ، نمىخواهيم هرگونه زندگى يا تلاش يا داد و ستد يا آبادانى كربلا قبل از نام‌گذارى آن به حير را انكار كنيم ؛ بلكه منظور ما اين است كه كربلا از زمانى به صفت حير متصف گشت كه به شهر ، تبديل گرديد ؛ آن هم شهرى ، مهمّ و در خور توجه ، چه اينكه اخبار و احاديث ، بيانگر اين حقيقت‌اند كه كربلا ، در مدّت كوتاهى بعد از واقعه عاشورا : اوّلًا ، با توجه به موقعيّت دينى خود ؛ ثانياً ، به خاطر قرار داشتن در ميان مناطق حاصلخيز كشاورزى ؛ ثالثاً ، به دليل شهرت سريع و فراگيرى كه از توجه هر سمت و سويى براى زيارت به دست آورد ، به صورت بار انداز كاروان‌ها و محلّ داد و ستد بازرگانان درآمد . و از جمله رواياتى كه راجع به رونق تجارى كربلا ، كمى بعد از واقعه عاشورا وارد شده ، روايت سبط بن جوزى از سدى است كه گفته است :

--> ( 1 ) . ر . ك : صحاح اللغهء و فرهنگ لغت‌هاى ديگر .