عبد الجواد الكليدار ( مترجم : مسلم صاحبى )
91
تاريخ كربلا وحائر الحسين ( ع ) ( تاريخ كربلا و حائر حسينى ) ( فارسى )
آغاز كار ، مشهور و زبانزد نبوده است . از اين رو شيعيان در گذشته ، اين مجموعه را تنها با نام « حائر امام حسين ( ع ) » ، يا « حائر حسينى ( ع ) » ، معرفى مىكردهاند ؛ چنانكه گفتار اهل لغت و تاريخنويسان ، حاكى از آن است ؛ مثلًا صاحب معجم البلدان نوشته : « و حائر ، قبر امام حسين بن على ( ع ) است » و در لسان العرب آمده : « و حائر ، كربلاست » ، يا صاحب صحاح اللغهء آورده است : « و از مادّه حار يحير ، حَيْر در سرزمين كربلاست » و گفتارهاى فراوان ديگر كه در اين زمينه ، مطرح شده است . آرى امروز بر خلاف آنچه ، دوران خفقان بنىاميّه اقتضا مىكرد ، در مقام بيان شكوه و عظمت قبر امام حسين ( ع ) ، اوصاف و ويژگىهاى چشمگيرى كه به كار گرفته مىشود ، بسيار است ؛ لذا مرقد مطهر امام حسين ( ع ) و نيز مراقد مطهر ديگر امامان معصوم از بنىهاشم ، در شهرهاى نجف ، كاظمين و سامرّا ، در زبان مردم و مكاتبات رسمى ، با عنوان « اعتاب مقدسه » يا « عتبات عاليات » ، مطرح مىشود . اين تعابير ، اعلان و ابراز جايگاه و الا و تكريم و احترام و عشق و علاقهء شديدى است كه پيشوايان راه هدايت و حقيقت ، به مرور زمان در دل تمام مسلمانان ، پيدا كردهاند . نام حائر ، چند قرن متمادى ، نشانهء قبر مطهر سرور شهيدان بوده و در كتابهاى لغت ، تاريخ و حديث هر قرن نيز آمده است ؛ ولى اندكاندك رو به فراموشى نهاده تا اينكه در حال حاضر ، نه تنها در كتابها ذكر چندانى از آن ، به چشم نمىخورد ، بلكه در زبان مردم نيز از رواج و رونق افتاده است . امّا سؤال اين است كه چرا واژه حائر ، از رونق افتاده و چه زمانى ، به طور كلّى فراموش شده است ؟ شايد آخرين مرحله از كاربرد واژه حائر ، نقل آن در مجمع البحرين طريحى و در قرن يازدهم هجرى باشد .