در نتيجه تحقيق و بررسى اين موضوع ، نصيب محقق و پژوهشگر مىگردد . سابقهء نام‌گذارى اين محلّ به نام حائر ، به قبل از اسلام كه سهل است ، حتى به قبل از واقعه كربلا هم نمىرسد و بالاخره اينكه هيچ رابطه‌اى ، ميان اسم حائر و خصوصيّت جغرافيايى زمين ، وجود ندارد ؛ زيرا هيچ دليلى به ويژه از نقطه نظر تاريخى ، براى آن اقامه نشده است و علم لغت ، شواهد و قرائن و نيز اخبار و احاديث ، همگى در كنار يكديگر اين ديدگاه را تأييد مىكنند . چه اينكه حائر ، به گفته « لسان العرب » عبارت است از : فضاى خانه يا مكانى كه يك چهار ديوارى ، بر آن احاطه داشته باشد . لسان العرب آورده است : مثلًا گفته‌اند : اين خانه ، حائر وسيعى دارد ؛ در محاورات عمومى ، حَيْر مىگويند كه اشتباه است و حائر كربلا نيز به اعتبار يكى از اين جهات ، نام‌گذارى شده است . « 1 » صاحب « صحاح اللّغهء » ، نزديك به همين معنى را ذكر نموده و گفته است : « حَيْر با فتح ( ح ) ، منطقه امن و حفاظت شده و حير در كربلا ، از همين ماده مشتق گرديده است » . هرگاه واژه حائر را به لحاظ ريشه و اشتقاقات آن ، مورد توجه قرار دهيم ، ملاحظه مىكنيم كه حائر و حار به لحاظ لغوى ، ازيك ماده وريشه‌اند و حائر عبارت است از مجموعهء منازل و ساختمان‌هاى مسكونى ، يا چنان‌كه لغت‌شناسان گفته‌اند : عبارت است از : « هر محلّه‌اى كه خانه‌هايش ، نزديك به هم باشد » . لذا مشاهده مىشود كه حائر ، در فرهنگ لغت و به ويژه در چنين موردى ، اسم ساختمان است و نه چيز ديگر و اين ، همان مطلبى است كه در نوشته‌هاى فرهيختگان دينى ، آمده است ؛ چه اينكه حائر امام حسين ( ع ) ، به گفتهء طُريحى در

--> ( 1 ) . لسان العرب ، ج 5 ، صص 303 - 304 .