علّت انتخاب تربت از خاك كربلا ، يا از تربت حائر امام حسين ( ع ) ، رواياتى است كه در اين خصوص از امامان معصوم ( عليهم السلام ) ، وارد شده است . ريشهء اين عادت و روش به دوران پيامبر اكرم ( ص ) باز مىگردد ؛ روزى كه در سال سوّم هجرى ، نبرد دهشتناك احُد ، ميان قبيلهء قريش از يك طرف و مسلمانان از سوى ديگر ، روى داد و با كشته شدن حمزهء بن عبدالمطلب ، عموى پيامبر اكرم ( ص ) و برادر رضاعى آن حضرت - كه از بزرگ‌ترين حاميان او به شمار مىرفت - بزرگ‌ترين ركن اسلام ، شكست . آن روز ، مصيبت حضرت حمزه سيّدالشهدا بر پيامبر اكرم ( ص ) و عموم مسلمانان گران آمد ، به ويژه كه هند جگرخوار - دختر عتبه و مادر معاويهء بن ابىسفيان - آن شهيد بزرگوار را به صورت فجيع و دلخراشى مثله كرد ؛ اعضا و جوارحش را بريد ؛ سينه‌اش را شكافت و جگرش را ، بيرون آورد و آن را به دندان كشيد . سپس اعضاى مثله شدهء او را قطعه قطعه كرد و آنها را ، به صورت دستبند و خلخال ، براى زينت و از روى توهين و تحقير حضرت حمزه ، به دست و پاى خويش بست . او با اين كار خود ، انتقام پدرش عتبه ، سر سلسلهء كفر و شرك را گرفت كه در روز سرنوشت ساز بدر به دست حضرت حمزه ، كشته شده بود . به واسطه غم و اندوه فقدان آن بزرگوار و شدّت مصيبتش بر اسلام و مسلمين ، پيامبر اكرم ( ص ) به زنان مسلمان دستور داد ، براى آن حضرت مراسم سوگوارى برپا كنند و در ماتمش مرثيه‌سرايى نمايند . كار بزرگداشت حضرت حمزه ، گسترش يافت و به جايى رسيد كه مسلمانان ، خاك قبرش را بر مىداشتند و بدان ، تبركّ مىجستند و هنگام سجده در پيشگاه خداى متعال ، پيشانى برآن مىنهادند و از آن خاك ، تسبيح درست مىكردند . در برخى روايات ، صريحاً آمده است كه حضرت فاطمه ( س ) ، چنين مىكرد و چه بسا آن بانوى بزرگوار ، نخستين كسى باشد كه در ساختن مهر و تسبيح