محمد اصغر نژاد
57
زنان اسوه ( 04 ) حميده مادر گرامى امام كاظم ( ع ) ( فارسى )
كنم ؟ امام فرمود : ابتدا به قبا بيا و در آن نماز بگزار و زياد باشد . . . سپس به مشربهء ام ابراهيم آمده ، در آنجا نماز به پا دار ؛ زيرا محل اسكان و مصلاى رسول الله ( ص ) بود . « 1 » فيروزآبادى از مشربهء ام ابراهيم به عنوان مسجد ياد كرده « 2 » و دربارهء موقعيت جغرافيايى و محدوده اين محل شريف گفته است : مسجد امابراهيم كه به آن مشربهء ام ابراهيم گويند ، مسجدى در منطقهء قبا در شمال مسجد بنى قريظه بود . اين مسجد ، ديوار و بنا نداشت ؛ تنها فضاى كوچكى بود به طول 10 و عرض 9 ذرع و ميان درختان خرما قرار داشت . « 3 » ظاهراً مشربه ( غرفه ) ام ابراهيم تا زمان امام صادق ( ع ) دست نخورده باقى مانده بود . حلبى گويد : ابوعبدالله ( ع ) « 4 » فرمود : « آيا به مسجد قبا يا مسجد فضيح يا مشربهء ام ابراهيم مىآييد ؟ »
--> ( 1 ) . كامل الزيارات ، ابن قولويه ، ص 68 ؛ تهذيب الاحكام ، ج 6 ، صص 17 - 18 . ( 2 ) . به گفتهء برخى محققان ، بعداً در اين مكان مقدس ، مسجد بنا گرديد . ر . ك : مقالهء جغرافياى تاريخى اماكن زيارتى و عبادتى مادران ائمه ، از فصلنامهء بانوان شيعه ، ش 12 ، ص 207 و 208 . شايد به همين دليل به مشربهء امابراهيم ، مسجد ام ابراهيم گويند . ( 3 ) . كافى ، ج 2 ، ص 560 ( پاورقى ) . ( 4 ) . كنيهء شريف امام صادق ( ع ) .