ابراهيم عليه السّلام و فرزندش اسماعيل عليه السّلام بنا كردند : « ما ابراهيم و اسماعيل را فرمان داديم : خانهء مرا براى طواف‌كنندگان و مقيمان و راكعان و ساجدان پاكيزه داريد . . . و ابراهيم و اسماعيل پايه‌هاى خانه را بالا بردند . گفتند : اى پروردگار ما ! از ما بپذير . . . » . « 1 » معروف است كه اسماعيل عليه السّلام نخستين پيامبرى است كه بر خلاف زبان پدرش به زبان عربى سخن گفت و نسب قبيلهء قريش و ديگر قبايل عرب به او مىرسد و به همين زبان قرآن نازل شد . امّا شهر قدس ، يكى از قبايل كنعانى عربى به نام قبيلهء يبوسىها به سوى آن كوچ كرد و بر روى كوهى معروف به نام صهيون در سال 2500 پيش از ميلاد به سركردگى شيخ اين قبيله ، سالم يبوسى اقامت گزيد و همين قبيلهء عربى نخستين خشت بناى شهر قدس را كه بعدها قبلهء جهان شد ، گذارد . « 2 » مسلمانان پس از فتح قدس ، مسجد عمر و نيز مسجد قبة الصخره را كه در داخل حرم قدسى قرار دارد بنا كردند . مسجد اوّل را عمر بن خطاب و مسجد دوم را عبد الملك بن مروان بنا كردند و مسلمانان به غيرمسلمان اجازه نمىدادند كه در زمين اين‌دو مسجد وارد شوند . 4 . مسلمانان هم مسجد الحرام و هم مسجد الاقصى را مقدس مىشمارند ؛ زيرا سيزده سال در مكه و چند ماه در مدينه به سوى آن نماز گزاردند و هرگاه سير دادن پيامبر صلّى اللّه عليه و إله به سوى اين مسجد را نيز بدان اضافه كنيم ، شگفتى نخواهد بود كه مسلمانان آن را جايگاه مقدسى براى خود برگزينند و از لحاظ قداست ، احترام و مراقبت در نزد آنها پس از حرم مكه و حرم مدينه در رتبهء دوم قرار داشته باشد . در روايات زيادى آمده است كه وقتى براق ، پيامبر صلّى اللّه عليه و إله را به بيت المقدس رسانيد ، او اين حيوان را به آن صخرهء مقدس بست و حتى هم‌اكنون نيز از ديوار غربى حرم

--> ( 1 ) . بقره ( 2 ) آيه‌هاى 125 - 127 . ( 2 ) . پژوهشى از استاد ميخائيل خليل كه در روزنامهء اخبار اليوم شمارهء 25 / 5 / 1968 منتشر شده است .