اين احتمال كه در برخى مسائل قرآن به طور سمبليك سخن گفته دقيقا بررسى و نفى يا اثبات شود . منظور از اين مطلب زبان كلّى قرآن نيست بلكه به دست آوردن زبان قرآن در جهات گوناگون است . چه بسا زبان مباحث فلسفى با زبان مسائل حقوقى و يا احساسى و يا تاريخى فرق داشته باشد . 10 - گفتار مفسّران بزرگ كه مىتواند راهنماى خوبى براى درك قرآن باشد . هر چند گفتار هيچ يك را تعبّدا نمىتوان پذيرفت . 11 - سپس تجزيهء هر جملهء بزرگ به جمله‌هاى كوتاه و تجزيهء هر جمله به كلمات مفرد تا از اين طريق كه از قديم به عنوان يكى از روشهاى تعليم و تعلّم پذيرفته شده است مشكل كوچكتر و سپس حلّ شود . 12 - جمع آيات مشابه با يكديگر و تفسير آيه به آيه مشابه آن كه در روايات ما آمده است « القرآن يصدّق بعضه بعضا » ممكن است از جمع‌بندى آيات شبيه مطالب روشن‌تر و مفيدترى فهميد . و البته با همهء اين‌ها درك بهتر قرآن با عمل و در مسير حركت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلم قرار گرفته است . روح متحرّك و پر خروش پيامبر صلى اللّه عليه و آله و سلم كه اوّلين مخاطب قرآن است چه برداشتى از آيهء قرآن داشته است ، در درجات پائين‌تر اگر روحى در امتداد آن روح قرار گيرد مىتوان بهتر حقايق قرآنى را درك كند . مفاسد جامعهء انسانى را ديدن و سپس جامعهء فاسد را تحليلى عميق نمودن و در پى علاج بودن ، چنين روحى خيلى بهتر از كسى كه فقط از بررسى كتابها و بدون درگيرى زندگى مىخواهد تحقيق كند مىفهمد . از مطالب گذشته كاملا مىتوان فهميد كه درك حقايق قرآنى به اصطلاح