نوشتجات متعارف قرائن صدر و ذيل عبارت معناى خاصّى به جمله مىدهد و منظور را محدود مىكند . و اين معنى در اصطلاح معمولى " سياق " و " مساق " خوانده مىشود ، مى گويند سياق عبارت و مساق و سوق كلام اين معنى را افاده مىكند ، ليكن در قرآن كريم چه بسا يك جمله در عين ارتباط با صدر و ذيل عبارت محدود به آنها نمىشود و معانى بيشترى را افاده مىكند . مثلا در اين آيهء قرآن دقّت كنيد وَ أَنْفِقُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ لا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ . . . « در راه خدا انفاق كنيد و با دست خود به هلاكت نيفتيد » « 1 » ، " آيهء مزبور در سياق آيات حج از خرج كردن مضايقه نكنيد تا به هلاكت نيفتيد . . . " كه ترك حجّ و بر پا نشدن اين كنگرهء بزرگ هلاكت فرد و جامعهء شماست ، يا در راه جهاد انفاق كنيد ، و گرنه به هلاكت خواهيد افتاد . ولى آيه را از اين سياق آزاد كنيد . ببينيد چگونه مىشود ؟ * در راه خدا انفاق كنيد و به فقرا رسيدگى كنيد و گرنه به هلاكت مىافتيد ، اگر به فقرا رسيدگى نكنيد اختلاف فاحش طبقاتى و فقر و ثروت انبوه در دو قطب متضادّ موجب بروز كينه در افراد جامعه شده تدريجا به انقلاب فقراء مستضعف مىانجامد و همه‌تان هلاك مىشويد . * در راه خداوند انفاق كنيد ( به فقرا و غيره ) ليكن زياد انفاق نكنيد كه خودتان محتاج شويد ، همانطور كه در آيهء ديگر فرموده است دست به

--> ( 1 ) . سوره بقره ، آيهء 195 .